Ένα τραγούδι που κυκλοφόρησε στις αρχές του 1990 από τις Τρύπες, με τίτλο "Τα κανονικά παιδιά", μιλούσε για κανονικά παιδιά. Δηλαδή για άτομα που γεννιούνται κανονικά, μεγαλώνουν κανονικά, ονειρεύονται κανονικά, ερωτεύονται κανονικά και πεθαίνουν κανονικά.
Πριν λίγα χρόνια σε μια παλιά μου δουλειά, σε ένα μεσημεριανό διάλειμμα, είχε ανάψει μια συζήτηση με τους συναδέλφους για διάφορες φάσεις που είχαμε περάσει εκεί κάπου στα 20 χρόνια μας. Για συναυλίες, ταινίες, για τα πάρτυ με τους πρώτους έρωτες, για διάφορες πλάκες κλπ. Ο διευθύνων την επιχείρηση ένας τυπικός μάνατζερ, μιας τυπικής πολυεθνικής, καθόταν πιο εκεί και μας άκουγε. Αργότερα με φώναξε στο γραφείο και πολύ σκεπτικός μου έκανε μια ερώτηση, με ύφος αρκετά στεναχωρημένο.
Έξι η ώρα το πρωί. Να πάω να κοιμηθώ ή να γράψω;
Βλέπω εδώ και μήνες πολλούς, κοντά χρόνο τώρα, κάθε νύχτα, όλη νύχτα, τα πιο τρομακτικά όνειρα. Με κυνηγάνε, με σφάζουνε, με βάζουν φυλακή, χρέη, χρέη, χρέη, ενοίκια, κοινόχρηστα, ασφάλιστρα, λογαριασμοί, εξώδικα, δικηγόροι, εφοριακοί, χίλιοι δυο. Είμαι γεμάτος αίματα από το ξύλο που χω φάει, παλούκια, πριόνια, τσιγκέλια, φυλακές, κρεμάλες. Δεν μπορώ ούτε να ανασάνω από τα ασφυξιογόνα. Κάνω να πάρω ανάσα αλλά τίποτε και σκέφτομαι πάει θα πεθάνω τώρα, θα πάθω (και δεύτερο) έμφραγμα, και ίσως και καλύτερα να ξεμπερδεύω και τέτοια ηττοπαθητικά (λολ) και πάνω κει… ξυπνάω μες τον πανικό και τον ιδρώτα.
Χτες στο περιοδικό Έψιλον της διάβασα ένα κείμενο του Χριστόφορου Κασδάγλη που μπορώ να πω πως ξύπνησε την έμπνευση μέσα μου, ειδικά η παρακάτω φράση.
Άραγε όταν ράψω το στόμα μου θα με ακούσει κανείς; Όταν θα μπήγω την βελόνα με υπομονή από το ένα κομμάτι δέρματος στο άλλο, θα αποκτήσω το δικαίωμα στην προπληρωμένη δημόσια υγεία; Θα έρθει αντιπροσωπία πολιτικών προσώπων όταν θα λούζομαι με βενζίνη απειλώντας ότι θα αυτοπυρποληθώ για τα προπληρωμένα ένσημα μου που έχουν γίνει μάρκες για τον τζόγο των πολιτικών προσώπων;
Η απάτη της "Ευρώπης των λαών" που σε περιβάλλον "αιώνιας ειρήνης" θα απολαμβάνουν την "αειφόρο ανάπτυξη", "ισότιμα", ενισχύοντας την "ευρωπαϊκή ολοκλήρωση" πλέον αποκαλύπτεται.
Όταν θα χτιστούν τα όνειρα εκ νέου πάνω σε ανόθευτα συντάγματα και πάνω σε ιερούς τάφους εγώ δεν θα είμαι εδώ. Όταν τα παιδιά θα ζωγραφίζουν κόκκινα αστέρια σε γαλάζιους ουρανούς ο δικός μου χρόνος θα έχει λήξει. Θα έχω θαφτεί και ούτε τα κόκαλά μου δε θα έχουν μείνει όταν θα πάρει στροφή απότομη αριστερά αυτή η βαλτώδης ευθεία που έχουμε κληθεί όλοι να την περπατήσουμε χωρίς παράπονο.
Έζησα φτιάχνοντας όνειρα και θα φύγω έχοντάς τα νεκροσέντονο, όμως στην φωτογραφία του μελλοντικού μου τάφου θα έχω προλάβει να κολλήσω μία φωτογραφία τα χαμόγελα των αγέννητων ακόμη παιδιών που θα έχουν δικαίωμα εκπλήρωσης των ονείρων κάτω από τον ήλιο, αυτόν που εμείς αποχωριστήκαμε βιαίως δίχως να ρωτηθούμε.
Όταν οι δρόμοι θα γεμίζουν και πάλι από φωνές διεκδίκησης και η εξουσία θα τρέχει να κρυφτεί από τον φόβο του ακρωτηριασμού της, δεν θα είμαι εκεί να χτυπήσει δυνατά έστω μια φορά η καρδιά μου. Όταν όμως την καρδιά μου θα την τρώνε τα σκουλήκια θα έχω ήδη μάθει ότι οι καρδιές των ζωντανών δεν χτυπούν από συνήθεια αλλά από λόγο. Δεν θα κρατιέται η οργή πίσω από καγκελόπορτες ούτε πίσω από ασπίδες των φυλάκων εξουσίας. Θα ξεχειλίζει η οργή και θα γεμίσει τα ποτάμια που στέρεψαν τεχνοκράτες πουλημένοι.
Τα χωράφια με τα στάρια που... κάποτε τα είχε πάρει ο δρόμος της εξέλιξης θα βγάλουν ρίζες στην πίσσα της ασφάλτου και οι θεριστές του μέλλοντος θα πάρουν τα δρεπάνια από τις βιτρίνες της μνήμης και θα μαζέψουν την σπορά. Δεν θα είμαι εδώ να δω το αλεύρι να γίνεται ψωμί για να θρέψει τα στόματα των ελευθέρων γενεών που κόντρα στα ζιζανιοκτόνα των προδοτών θα επιβιώσουν και θα ανδρωθούν.
Ενάμιση μέτρο κάτω από τη γη αυτή θα είμαι όταν οι παρίες θα πατάνε από πάνω μου κάνοντας την δικής τους πορεία προς την κατάκτηση του Δικαίου. Θα αναπηδά ο σκελετός μου σε κάθε τους βήμα και έτσι θα ξέρω ότι ο δρόμος της ανδρείας περνάει από νεκροταφεία άνανδρων και σιωπηλών εν ζωή πλασμάτων. Θα μάθω έστω και νεκρός πως οι πορείες δεν γίνονται μπουσουλώντας.
Το αίμα μου θα έχει γίνει σκόνη όταν όλα θα έχουν έρθει στην αρχή. Δεν θα σκέφτομαι, δεν θα ακούω, δεν θα νιώθω, αλλά θα ξέρω ότι η στροφή αριστερά ήταν ακριβώς δίπλα μου σε κάθε μου βήμα, αλλά ως τρομαγμένος ζωντανός περπατούσα πάντα έχοντας καρφωμένα τα μάτια μου στο χώμα.
γράφει ένας απλός άνθρωπος
Οι άνθρωποι ανέκαθεν προβληματίσθηκαν με το φαινόμενο του ύπνου και των ονείρων και όπως γνωρίζουμε Βιβλικές μαρτυρίες και ιστορικά δεδομένα καταμαρτυρούν ότι σε πολλούς λαούς επικρατούσε η αντίληψη πως στη διάρκεια του ύπνου η ψυχή μας ταξιδεύει και τα όνειρα δεν είναι τίποτε άλλο από τις εικόνες που καταγράφει η...ταξιδιάρα μας ψυχή. Μια άλλη άποψη πρέσβευε ότι στα όνειρά μας έρχονται θεοί και δαίμονες για να μας προειδοποιήσουν για επικείμενες χαρές, λύπες και κινδύνους ή να μας βασανίσουν για πράξεις και παραλείψεις μας.
Πέρα από το προφανές νόημα κάθε ονείρου υπάρχει, ψυχοδυναμικά, και ο λανθάνων συμβολισμός που συνήθως εκφράζει υποσυνείδητες αναζητήσεις και συγκρούσεις μας ή και κάποια προβλήματα της προσωπικότητάς μας. Να σημειώσουμε εδώ ότι τόσο οι συγκεκριμένες παραστάσεις όσο και τα συναισθήματα που διακατέχουν το άτομο την ώρα που βλέπει το όνειρο αποτελούν σημαντικά στοιχεία που πρέπει να αναφέρουμε στον ψυχολόγο για να τον βοηθήσουμε να ερμηνεύσει με μεγαλύτερη επιτυχία τα όνειρα που είδαμε.
Συχνά μας εκπλήσσει το γεγονός όταν σε... συζητήσεις διαπιστώνουμε πως κάποια όνειρα που είδαμε τα έχουν δεί και άλλα όχι μόνο συγγενικά και φιλικά μας πρόσωπα αλλά και άγνωστοί μας. Προφανώς αυτό που αγνοούμε είναι η ύπαρξη κάποιων «πανανθρώπινων τύπων ονείρων» ο συμβολισμός των οποίων έχει αρκετά ενδιαφέρουσες πτυχές. Σήμερα θα σας παρουσιάσω 5 μεγάλες κατηγορίες πανανθρώπινων ονείρων παρέχοντας και κάποιες γενικές ερμηνείες για το περιεχόμενό τους.
1. Στα «όνειρα κίνησης» έχουμε το αίσθημα ότι πετάμε ή ότι πέφτουμε και διαπιστώνουμε ότι όνειρα «πτήσης ή πτώσης» είναι κοινά σε πολλούς λαούς της γής. Στα όνειρα πτήσης έχουμε ξαφνικά το αίσθημα ότι βρισκόμαστε στον αέρα, ότι πετάμε πάνω από τη γή, ή ότι πασχίζουμε να ανυψωθούμε κουνώντας με χαρακτηριστικούς τρόπους τα χέρια μας και τα πόδια μας. Τα όνειρα πτήσης συμβολιζουν ποικίλες επιθυμίες που κυμαίνονται από την υποσυνείδητη ανάγκη φυγής απο μιά δυσάρεστη ή αγχογενή και στρεσογόνο πραγματικότητα, την εξύψωσή μας πάνω από άτμα ή καταστάσεις που μας απειλούν. Συχνά ερμηνεύονται και ως όνειρα διαπίστωσης στο στάδιο του ύπνου της ψυχοσεξουαλικής ή και της ψυχοκοινωνική μας ανωτερότητας απέναντι σε συγκεκριμένα πρόσωπα ή καταστάσεις. Στα όνειρα πτώσης συνήθως διακατεχόμαστε από έντονα συναισθήματα φόβου και άγχους. Τα όνειρα πτώσης συμβολίζουν κάποια υποκειμενική μας εκτίμηση ότι πραγματικά πέφτουμε με τη συμπεριφορά και τις πράξεις μας ως άτομα ή αισθανόμαστε ότι χάνουμε τον έλεγχο καταστάσεων ή προσώπων. Εξ άλλου όνειρα στα οποία βλέπουμε ότι άλλα πρόσωπα πέφτουν συνήθως συμβολίζουν τις υποσυνείδητες επιθυμίες μας ή και τις ευχές μας για την ψυχοκοινωνική ή οικονομική πτώση των άλλων ή ακόμη και για την καταστροφή τους.
2. Τα όνειρα που σχετίζονται με το στόμα μας και με τα δόντια μας παίρνουν διάφορες μορφές. Το άτομο ονειρεύεται ότι κάποιο δόντι πονά ή πάλι κάποιο δόντι του έσπασε ή ξαφνικά ανακαλύπτει ότι έχασε όλα τα δόντια μένοντας....τσιφούτης και άλλα σχετικά. Σε γενικές γραμμές μπορούμε να πούμε ότι τα όνειρα αυτά εκφράζουν καταπιεσμένα συναισθήματα ενοχής, απωθημένες ψυχοσεξουαλικές διαταραχές, συναισθήματα φυγής από συγκεκριμένα πρόσωπα και καταστάσεις και ίσως υποσυνείδητη ευχή για τιμωρία ή καταστροφή κάποιων προσώπων.
3. Τα όνειρα της καθυστέρησης σχετίζονται με την αργοπορία μας ή την καθυστέρησή μας. Σε αυτά τα όνειρα αισθανόμαστε ότι τρέχουμε αλλά δεν προλαβαίνουμε το λεωφορείο ή το τραίνο, ότι δεν καταφέρνουμε να φτάσουμε έγκαιρα σε κάποιο πάρτυ ή ότι φτάνουμε εκεί όπου είμαστε καλεσμένοι αλλά η γιορτή έχει τελειώσει και, τελικά, ενώ προσπαθούμε να τρέξουμε τα πόδια μας φαίνονται κολλημένα στη γή. Συνήθως αυτά τα όνειρα συμβολίζουν την επιθυμία μας να πραγματοποιήσουμε κάποιο σκοπό ενώ ταυτόχρονα στην πραγμάτωση συνυπάρχει και κάποιος φόβος με αποτέλεσμα το άτομο να βρίσκεται παγιδευμένο σε κατάσταση νευρωσικής αδράνειας, ή ριζωμένο στη γή.
4. Σε όνειρα που σχετίζονται με εξετάσεις, με διαγωνίσματα ή ανακρίσεις σε αστυνομικά τμήματα και σε αίθουσες δικαστηρίων το κυρίαρχο υποσυνείδητο κίνητρο φαίνεται να είναι κάποιες ενοχές για πράξεις, σκέψεις ή επιθυμίες που διαχέονται από έντονα συναισθήματα άγχους ή φόβου. Τέτοια όνειρα συμπτίπτουν συχνά με επικείμενες μεγάλες αποφάσεις της ζωής μας ή έρχονται λίγο πριν κάποια μεγάλα γεγονότα (π.χ πανελλήνιες εξετάσεις ).
5. Στα όνειρα γύμνιας, όπου βλέπουμε τον εαυτό μας γυμνό και δεν μπορούμε να καλυφτούμε ή χάσαμε τα ρούχα μας, η συνήθης ερμηνεία είναι ότι διακατεχόμαστε από έντονα συναισθήματα ντροπής και εξωτερικεύουμε βαθειά απωθημένες ψυχοσεξουαλικές επιθυμίες και συγκρούσεις που μπορεί να σχετίζονται με πρόσωπα προστατευόμενα από δυνατά ταμπού ή ακόμη και με αμφιταλαντεύσεις που στη συγκεκριμένη χρονική περίοδο αφορούν στην σεξουαλική μας ταυτότητα.
Ψυχολόγοι, Κοινωνιολόγοι, Ανθρωπολόγοι, και Ψυχίατροι συχνά δεχόμαστε ερωτήματα σχετιζόμενα με τα "προφητικά" όνειρα. Δυστυχώς δεν υπάρχει επαρκής επιστημονικά τεκμηριωμένη επιβεβαίωη για όνειρα αυτού του είδους. Πάντως σε προσεκτικές διερευνήσεις των δεδομένων ονείρων αυτού του τύπου ανακαλύπτουμε ότι το «προφητικό» όνειρο, θετικό ή αρνητικό, ευχάριστο ή δυσάρεστο επηρέασε τόσο πολύ τη συμπεριφορά μας την επόμενη μέρα ώστε οι ίδιοι φροντίσαμε έστω και σε υποσυνείδητο επίπεδο (επιβεβαιώνοντας την θεωρία της αυταπόδεικτης προφητείας) να το αποδείξουμε και πολύ ή λίγο...σωστό!
Της Νατάσσας Πιπεροπούλου - Κωνσταντάρα, Διδάκτορος Ψυχολογίας
Το παρακάτω άρθρο δημοσιεύτηκε στο Lifo τον Οκτώβρη του 2007 σχεδόν τρία χρόνια πριν... διαβάστε το:
Θυμάμαι όταν ήμουν παιδί απέναντι από τη πολυκατοικία μας έμενε σ’ ένα χαμόσπιτο μια γριούλα. Τα απογεύματα έβγαινε στα σκαλάκια και τα παιδιά της γειτονιάς την πειράζανε και αυτή τους κυνήγαγε με μια ψάθινη σκούπα….. Έμενε μόνη της σ’ ένα χαμόσπιτο και θυμάμαι ότι όλες οι γειτόνισσες της πήγαιναν από ένα πιάτο φαγητό. Ρωτούσα τη μητέρα μου γιατί της πηγαίνουμε φαγητό και αυτή μου έλεγε ότι είναι φτωχή.
Αυτή ήταν η εικόνα που είχα τότε σαν παιδί για τη φτώχεια. Μια φτώχεια όμως που αντιμετωπιζόταν με την ανθρώπινη αλληλεγγύη της γειτονιάς….Υπήρχαν βέβαια και οι εικόνες του 3ου Κόσμου που βλέπαμε από την τηλεόραση, τα παιδάκια με τα τεράστια μάτια και τις πρησμένες κοιλιές που σε κοιτάγανε και εκλιπαρούσαν για λίγη τροφή….
Τι παράξενο ε; Μεγαλώνοντας μάθαμε να συσχετίζουμε τη φτώχεια με την έλλειψη φαγητού. Όμως, νιώθω ότι πλέον η φτώχεια μας έχει πλησιάσει όλους περισσότερο. Να φταίει άραγε η παγκοσμιοποίηση και η περίφημη απορρύθμιση της εργασίας; Διαβάζω σήμερα στο in.gr ότι σύμφωνα με έρευνα μεγάλης εταιρείας δημοσκοπήσεων το 60% (!!) των Ελλήνων φοβάται ότι μια μέρα θα ξυπνήσει στη φτώχεια. Πως γίναμε έτσι;;; Τι να φταίει άραγε; Οι μίζεροι μισθοί μας; χρέη που πνίγουν τον Έλληνα από παντού; Η ελπίδα που εξανεμίζεται μαζί με τα όνειρα; Η αδιαφορία για το διπλανό μας;
Έχω την αίσθηση ότι η σύγχρονη φτώχεια μας έχει κάνει όλους να φοβόμαστε πιο πολύ. Έχετε δει πόσο έχουν αυξηθεί οι άστεγοι στην Αθήνα; Και δεν είναι μόνο οικονομικοί μετανάστες από το εξωτερικό, είναι και άνθρωποι σαν εμάς, που μέχρι χτες είχαν σπίτι, δουλειά και τα έχασαν. Οι λόγοι; Πολλοί…..Μια δόση δανείου που δε πληρώθηκε, μια απόλυση…δε θέλει και πολύ για ν’ αλλάξει η ζωή σου…
Και η αλήθεια είναι αυτή…Η φτώχεια αλλάζει τη ζωή σου και την αλλάζει πάντα προς το χειρότερο. Και είναι ακόμη πιο δύσκολο όταν γίνεις φτωχός να ξαναγίνεις μάχιμος σε μια κοινωνία που δε δίνει εύκολα ευκαιρίες και που σε βυθίζει ακόμη περισσότερο στην απόγνωση...
Το να είσαι ήδη φτωχός δε ξέρω πως είναι. Είμαι μάλλον τυχερή που μεγάλωσα σε μια οικογένεια που δεν αντιμετώπισε σχεδόν ποτέ σοβαρά οικονομικά προβλήματα. Κάποια εποχή ωστόσο θυμάμαι ότι ο πατέρας μου αντιμετώπισε ένα πολύ σοβαρό οικονομικό πρόβλημα. Θυμάμαι πόσο φοβόμουν τότε….Διάφορες σκέψεις πέρναγαν από το μυαλό μου….Ευτυχώς αυτά περάσανε και ο φόβος έφυγε μακριά από την οικογένεια μας. Τι είναι λοιπόν η φτώχεια; Τι εικόνα έχει ο καθένας μας για αυτήν; Φτώχεια δεν είναι μόνο τα παιδάκια του 3ου κόσμου που πεθαίνουν κατά εκατομμύρια το λεπτό. Ούτε μόνο οι άστεγοι που πλημμυρίζουν παραγκουπόλεις και μεγαλουπόλεις. Η σύγχρονη φτώχεια είναι και φόβος. Φόβος ότι το αύριο θα είναι χειρότερο από το σήμερα…Φόβος ότι κανένα όνειρο δε μπορεί να ολοκληρωθεί…..Η σύγχρονη φτώχεια τροφοδοτείται από αυτό το φόβο και γιγαντώνεται. Και αυτός ο φόβος είναι κάτι που δε μπορεί να μετρήσει ούτε να παρουσιάσει καμία δημοσκόπηση…
pink fish
Αναρτήσεις
Όλα τα σχόλια
