«Είμαστε ένας λαός, με παλικαρίσια ψυχή, που κράτησε τα βαθιά κοιτάσματα της μνήμης του σε καιρούς ακμής και σε αιώνες διωγμών και άδειων λόγων. Τώρα που ο τριγυρινός μας κόσμος μοιάζει να θέλει να μας κάνει τρόφιμους ενός οικουμενικού πανδοχείου, θα την απαρνηθούμε άραγε αυτή τη μνήμη;
Θα το παραδεχτούμε τάχα να...
Στις τελευταίες δεκαετίες, όλοι μπορούμε να διαπιστώσουμε καλοπροαίρετα και χωρίς μικροκομματικές σκοπιμότητες, ότι συντελέσθηκαν εδώ στο δικό μας ελληνικό χώρο θεμελιακές, καταλυτικές και αμετάκλητες αλλαγές τόσο στις συγκεκριμένες εμπειρίες ατόμων και ομάδων όσο και στα συστήματα αξιών και τα "πλαίσια αναφοράς". Στην ψυχοκοινωνική θεωρία κοινωνική αλλαγή τέτοιων διαστάσεων έχει και τις «παράπλευρες» απώλειες ατόμων και «ψυχών».
Κάθε γενιά έχει τις δικές της «χαμένες ψυχές» εκείνα τα άτομα που για το δικό τους λόγο έμειναν στο περιθώριο. Φοβάμαι ότι στη δική μας γενιά, και εδώ προσωπικά φρονώ ότι ένοχοι είμαστε πρώτα εμείς οι άνθρωποι του πνεύματος και των επιστημών, μοιάζει να χτίσαμε τις προϋποθέσεις ώστε τα παιδιά μας, μια ολάκερη γενιά, να καταλήξουν στην κατηγορία «χαμένες ψυχές».
O αφοσιωμένος μέχρι χθες μαρξιστής που είναι τώρα βέβαιος μόνο για την εγγενή αβεβαιότητα αυτών που χθες θεωρούσε "δόγμα", ο ορθόδοξος χριστιανός που βλέπει την πίστη του να κλονίζεται, ο εργαζόμενος που δεν μπορεί να ξεχωρίσει πια τη συνάρτηση της άντλησης ικανοποίησης από τη δουλειά του και το "μηνιάτικο", ο επιστήμονας, ο άνθρωπος του πνεύματος που πείσθηκε ότι η αναζήτηση της αλήθειας είναι επικερδής όταν πάψει να είναι...επιστημονική και πνευματική και γίνει αντικείμενο "εμπορίας" ιδεών.
Άνδρες, γυναίκες, παιδιά μοιάζει να... έχουμε χάσει αν όχι κάθε αίσθηση «ταυτότητας» τότε τουλάχιστον και σίγουρα ένα μεγάλο μέρος της συλλογικής και της ατομικής μας «ταυτότητας» ως μέλη του ΕΘΝΟΥΣ των Ελλήνων και της ελληνικής κοινωνίας. Στην εποχή της «τρόικας», του φόβου της πτώχευσης, της συνεχιζόμενης «κλοπής» του ονόματος της ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ χωρίς ουσιαστικές εκ μέρους μας αντιδράσεις εσκεμμένα έθεσα στον τίτλο μου ως ερωτηματικό το εάν μας «έκλεψαν» ή την «δώσαμε» την «ταυτότητά» μας…
Στις προσωπικές μου εμπειρίες έχω πολλές φορές διαπιστώσει ότι όταν το άτομο διαθέτει μια λειτουργική αίσθηση «ταυτότητας» τότε μπορεί να ξεπεράσει και τις πλέον δύσκολες δοκιμασίες, εφόσον το γενικότερο πλαίσιο αναφοράς παραμένει σταθερό. Αν όμως εκλείψει η σταθερότητα του πλαισίου αναφοράς, τότε χάνεται και η συνοχή της ταυτότητάς μας... Γιατί δεν μπορεί κανείς να ασκήσει πίεση παρά μόνο όταν "πατάει" κάπου σταθερά.
Όσο και αν θέλω να βάλω τον ώμο μου στον τροχό της άμαξας και να σπρώξω, δεν θα το καταφέρω αν δεν υπάρχει σταθερό χώμα πάνω στο οποίο να...πατήσω!
Και δυστυχώς, σήμερα, στον ιστορικό και γοητευτικό ελληνικό χώρο αν υπάρχει κάτι εντυπωσιακά κοινό ανάμεσα στους ανθρώπους του πνεύματος και της βιοπάλης, στον μαρξιστή, τον χριστιανό, τον επιστήμονα, τον εργαζόμενο, τη νοικοκυρά και τη νεολαία μας, ανάμεσα στους πραγματικά και όχι λόγω «…αυτοκόλλητης ετικέτας», προοδευτικούς ανθρώπους είναι το κοινό παράπονο ότι δεν βρίσκουν κομμάτι "σταθερής γης" για να...πατήσουν να βάλουν τον ώμο στον τροχό και να σπρώξουμε ΜΑΖΙ προς τα μπροστά το ψυχοκοινωνικό και πολιτικό-οικονομικό μας όχημα, την ελληνική "άμαξα", που μοιάζει να έχει τελματωθεί σε πολύχρωμες και πολύμορφες λάσπες!
Εδώ οι ενοχές των πολιτικών μας ανδρών και γυναικών είναι χωρίς καμία αμφιβολία μεγάλες, αλλά, θα το καταθέσω εντίμως και ας παρεξηγηθώ, οι ενοχές ΟΛΩΝ ημών που αυτάρεσκα κατατάσσουμε τους εαυτούς μας στην πνευματική τάξη του τόπου είναι, κατά την ταπεινή μου γνώμη, δυστυχώς, τεράστιες!...
Του Καθηγητή ΓΙΩΡΓΟΥ ΠΙΠΕΡΟΠΟΥΛΟΥ
Οι άνθρωποι ανέκαθεν προβληματίσθηκαν με το φαινόμενο του ύπνου και των ονείρων και όπως γνωρίζουμε Βιβλικές μαρτυρίες και ιστορικά δεδομένα καταμαρτυρούν ότι σε πολλούς λαούς επικρατούσε η αντίληψη πως στη διάρκεια του ύπνου η ψυχή μας ταξιδεύει και τα όνειρα δεν είναι τίποτε άλλο από τις εικόνες που καταγράφει η...ταξιδιάρα μας ψυχή. Μια άλλη άποψη πρέσβευε ότι στα όνειρά μας έρχονται θεοί και δαίμονες για να μας προειδοποιήσουν για επικείμενες χαρές, λύπες και κινδύνους ή να μας βασανίσουν για πράξεις και παραλείψεις μας.
Πέρα από το προφανές νόημα κάθε ονείρου υπάρχει, ψυχοδυναμικά, και ο λανθάνων συμβολισμός που συνήθως εκφράζει υποσυνείδητες αναζητήσεις και συγκρούσεις μας ή και κάποια προβλήματα της προσωπικότητάς μας. Να σημειώσουμε εδώ ότι τόσο οι συγκεκριμένες παραστάσεις όσο και τα συναισθήματα που διακατέχουν το άτομο την ώρα που βλέπει το όνειρο αποτελούν σημαντικά στοιχεία που πρέπει να αναφέρουμε στον ψυχολόγο για να τον βοηθήσουμε να ερμηνεύσει με μεγαλύτερη επιτυχία τα όνειρα που είδαμε.
Συχνά μας εκπλήσσει το γεγονός όταν σε... συζητήσεις διαπιστώνουμε πως κάποια όνειρα που είδαμε τα έχουν δεί και άλλα όχι μόνο συγγενικά και φιλικά μας πρόσωπα αλλά και άγνωστοί μας. Προφανώς αυτό που αγνοούμε είναι η ύπαρξη κάποιων «πανανθρώπινων τύπων ονείρων» ο συμβολισμός των οποίων έχει αρκετά ενδιαφέρουσες πτυχές. Σήμερα θα σας παρουσιάσω 5 μεγάλες κατηγορίες πανανθρώπινων ονείρων παρέχοντας και κάποιες γενικές ερμηνείες για το περιεχόμενό τους.
1. Στα «όνειρα κίνησης» έχουμε το αίσθημα ότι πετάμε ή ότι πέφτουμε και διαπιστώνουμε ότι όνειρα «πτήσης ή πτώσης» είναι κοινά σε πολλούς λαούς της γής. Στα όνειρα πτήσης έχουμε ξαφνικά το αίσθημα ότι βρισκόμαστε στον αέρα, ότι πετάμε πάνω από τη γή, ή ότι πασχίζουμε να ανυψωθούμε κουνώντας με χαρακτηριστικούς τρόπους τα χέρια μας και τα πόδια μας. Τα όνειρα πτήσης συμβολιζουν ποικίλες επιθυμίες που κυμαίνονται από την υποσυνείδητη ανάγκη φυγής απο μιά δυσάρεστη ή αγχογενή και στρεσογόνο πραγματικότητα, την εξύψωσή μας πάνω από άτμα ή καταστάσεις που μας απειλούν. Συχνά ερμηνεύονται και ως όνειρα διαπίστωσης στο στάδιο του ύπνου της ψυχοσεξουαλικής ή και της ψυχοκοινωνική μας ανωτερότητας απέναντι σε συγκεκριμένα πρόσωπα ή καταστάσεις. Στα όνειρα πτώσης συνήθως διακατεχόμαστε από έντονα συναισθήματα φόβου και άγχους. Τα όνειρα πτώσης συμβολίζουν κάποια υποκειμενική μας εκτίμηση ότι πραγματικά πέφτουμε με τη συμπεριφορά και τις πράξεις μας ως άτομα ή αισθανόμαστε ότι χάνουμε τον έλεγχο καταστάσεων ή προσώπων. Εξ άλλου όνειρα στα οποία βλέπουμε ότι άλλα πρόσωπα πέφτουν συνήθως συμβολίζουν τις υποσυνείδητες επιθυμίες μας ή και τις ευχές μας για την ψυχοκοινωνική ή οικονομική πτώση των άλλων ή ακόμη και για την καταστροφή τους.
2. Τα όνειρα που σχετίζονται με το στόμα μας και με τα δόντια μας παίρνουν διάφορες μορφές. Το άτομο ονειρεύεται ότι κάποιο δόντι πονά ή πάλι κάποιο δόντι του έσπασε ή ξαφνικά ανακαλύπτει ότι έχασε όλα τα δόντια μένοντας....τσιφούτης και άλλα σχετικά. Σε γενικές γραμμές μπορούμε να πούμε ότι τα όνειρα αυτά εκφράζουν καταπιεσμένα συναισθήματα ενοχής, απωθημένες ψυχοσεξουαλικές διαταραχές, συναισθήματα φυγής από συγκεκριμένα πρόσωπα και καταστάσεις και ίσως υποσυνείδητη ευχή για τιμωρία ή καταστροφή κάποιων προσώπων.
3. Τα όνειρα της καθυστέρησης σχετίζονται με την αργοπορία μας ή την καθυστέρησή μας. Σε αυτά τα όνειρα αισθανόμαστε ότι τρέχουμε αλλά δεν προλαβαίνουμε το λεωφορείο ή το τραίνο, ότι δεν καταφέρνουμε να φτάσουμε έγκαιρα σε κάποιο πάρτυ ή ότι φτάνουμε εκεί όπου είμαστε καλεσμένοι αλλά η γιορτή έχει τελειώσει και, τελικά, ενώ προσπαθούμε να τρέξουμε τα πόδια μας φαίνονται κολλημένα στη γή. Συνήθως αυτά τα όνειρα συμβολίζουν την επιθυμία μας να πραγματοποιήσουμε κάποιο σκοπό ενώ ταυτόχρονα στην πραγμάτωση συνυπάρχει και κάποιος φόβος με αποτέλεσμα το άτομο να βρίσκεται παγιδευμένο σε κατάσταση νευρωσικής αδράνειας, ή ριζωμένο στη γή.
4. Σε όνειρα που σχετίζονται με εξετάσεις, με διαγωνίσματα ή ανακρίσεις σε αστυνομικά τμήματα και σε αίθουσες δικαστηρίων το κυρίαρχο υποσυνείδητο κίνητρο φαίνεται να είναι κάποιες ενοχές για πράξεις, σκέψεις ή επιθυμίες που διαχέονται από έντονα συναισθήματα άγχους ή φόβου. Τέτοια όνειρα συμπτίπτουν συχνά με επικείμενες μεγάλες αποφάσεις της ζωής μας ή έρχονται λίγο πριν κάποια μεγάλα γεγονότα (π.χ πανελλήνιες εξετάσεις ).
5. Στα όνειρα γύμνιας, όπου βλέπουμε τον εαυτό μας γυμνό και δεν μπορούμε να καλυφτούμε ή χάσαμε τα ρούχα μας, η συνήθης ερμηνεία είναι ότι διακατεχόμαστε από έντονα συναισθήματα ντροπής και εξωτερικεύουμε βαθειά απωθημένες ψυχοσεξουαλικές επιθυμίες και συγκρούσεις που μπορεί να σχετίζονται με πρόσωπα προστατευόμενα από δυνατά ταμπού ή ακόμη και με αμφιταλαντεύσεις που στη συγκεκριμένη χρονική περίοδο αφορούν στην σεξουαλική μας ταυτότητα.
Ψυχολόγοι, Κοινωνιολόγοι, Ανθρωπολόγοι, και Ψυχίατροι συχνά δεχόμαστε ερωτήματα σχετιζόμενα με τα "προφητικά" όνειρα. Δυστυχώς δεν υπάρχει επαρκής επιστημονικά τεκμηριωμένη επιβεβαίωη για όνειρα αυτού του είδους. Πάντως σε προσεκτικές διερευνήσεις των δεδομένων ονείρων αυτού του τύπου ανακαλύπτουμε ότι το «προφητικό» όνειρο, θετικό ή αρνητικό, ευχάριστο ή δυσάρεστο επηρέασε τόσο πολύ τη συμπεριφορά μας την επόμενη μέρα ώστε οι ίδιοι φροντίσαμε έστω και σε υποσυνείδητο επίπεδο (επιβεβαιώνοντας την θεωρία της αυταπόδεικτης προφητείας) να το αποδείξουμε και πολύ ή λίγο...σωστό!
Της Νατάσσας Πιπεροπούλου - Κωνσταντάρα, Διδάκτορος Ψυχολογίας
Είναι, πραγματικά, καθοριστικός ο ρόλος που τα συναισθήματά μας διαδραματίζουν στην διαμόρφωση και την εκδήλωση συμπεριφοράς που στοχεύει στην ικανοποίηση αναγκών μας. Η έλλειψη τροφής ή νερού δημιουργεί αντίστοιχα το συναίσθημα της πείνας και της δίψας, η έλλειψη αγάπης ή φίλων μας προξενεί το συναίσθημα της μοναξιάς ενώ απογοήτευση και χαρά συνοδεύουν, αντίστοιχα, αποτυχίες και επιτυχίες μας.
Κάθε άτομο δέχεται εξωγενείς πιέσεις ως συνεπακόλουθα της διαβίωσής του μέσα σε οργανωμένα ψυχοκοινωνικά σύνολα, δηλαδή στο ίδιο με άλλα άτομα κοινωνικό σύστημα. Πολλές από τις «εξωγενείς» πιέσεις που ασκούνται στο άτομο από την παιδική του ηλικία μέσα από τις διαδικασίες της κοινωνικοποίησης μετουσιώνονται σε «ενδογενείς» πιέσεις, δηλαδή οι αρχικά εξωγενείς προς το άτομο αξίες και ψυχοκοινωνικά δεδομένα και πραγματικότητες ενσωματώνονται στην υποκειμενική του πραγματικότητα και καθορίζουν τη συμπεριφορά και τα συναισθήματά του. Τελικά εσωτερικευμένες αξίες έχουν τη δύναμη να αναστείλουν για το άτομο, λειτουργώντας απαγορευτικά, ακόμη και την ικανοποίηση θεμελιακών βιολογικών του αναγκών καθορίζοντας και αυτές ακόμα τις έννοιες ευτυχίας και δυστυχίας!
Η σύγκρουση μεταξύ... δύο ή περισσότερων επιθυμιών ενός ατόμου συμβαίνει, ευνόητα, όταν αυτές οι επιθυμίες είναι ασυμβίβαστες. Συγκεκριμένα, όταν η συμπεριφορά που απαιτεί η ικανοποίηση της μιας αποβαίνει απαγορευτική για την ικανοποίηση της άλλης βλέπουμε το άτομο να παραμένει ψυχολογικά προβληματισμένο καθώς η διαμόρφωση και η εκδήλωση συμπεριφοράς για την ικανοποίηση μιας ανάγκης αφήνει, υποχρεωτικά, ανεκπλήρωτη την άλλη.
Ας πάρουμε για παράδειγμα κάποιον γνωστό σας, ή δείτε εσείς τον ίδιο σας τον εαυτό που τον χαρακτηρίζετε ίσως ως άτομο με αυτοπεποίθηση, σιγουριά, αποφασιστικότητα και ψυχοσυναισθηματική επάρκεια. Ας υποθέσουμε, όμως, ότι αυτό το γνωστό σας άτομο ή εσείς διακατέχεται ταυτόχρονα από μία έντονη ανάγκη για ασφάλεια και μία ακατανίκητη ανάγκη και επιθυμία να τον αγαπούν και να τον περιποιούνται (βιωματικά κατάλοιπα της συμπεριφοράς που έδειχνε η μητέρα του απέναντί του.) Κάθε βήμα ενός τέτοιου ατόμου για ανεξαρτησία στην αντιμετώπιση της ζωής το γεμίζει με άγχος καθώς η ταυτόχρονη υποκειμενική του ανάγκη για σιγουριά, ασφάλεια και προστασία μοιάζει να είναι ασυμβίβαστη με την πορεία και τα συναισθηματικά συνεπακόλουθα που χαρακτηρίζουν την ανεξαρτησία.
Από την άλλη πλευρά αν το άτομο αυτό ενδώσει στην ανάγκη για προστασία, σιγουριά και ασφάλεια, τότε αδυνατεί να προχωρήσει στο δρόμο της ανεξαρτησίας πληγώνοντας έτσι την υποκειμενική αξιολόγηση του εαυτού του ως άτομο με αυτοπεποίθηση και αποφασιστικότητα!
Στο ξεκίνημα της ζωής τα παιδιά που δεν έχουν ακόμη εσωτερικεύσει τους κανόνες της κοινωνικής συμβίωσης βρίσκονται συχνά αντιμέτωπα με τη σύγκρουση ενδογενών επιθυμιών τους και εξωγενών πιέσεων που εκλαμβάνονται ως απαγορεύσεις. Με το πέρασμα του χρόνου και την επίδραση της κοινωνικοποίησης, τα μεγαλύτερα παιδιά, και αργότερα τα ώριμα άτομα μαθαίνουν να συμβιβάζουν τις υποκειμενικές, ενδογενείς ανάγκες με τις αντικειμενικές, εξωγενείς πιέσεις αποφεύγοντας το συναίσθημα της σύγκρουσης. Παραμένει, όμως, σχεδόν πάντα μέσα μας μια αίσθηση απογοήτευσης έστω και εάν με τον συμβιβασμό αποφεύγουμε ακόμη πιο έντονα συναισθήματα που θα δημιουργούσε και η αρχική σύγκρουση αλλά και η παρατεινόμενη αποφυγή επίλυσής της.
Η σύγκρουση που δημιουργείται ανάμεσα σε δύο εξωγενείς πιέσεις ή απαιτήσεις του περιβάλλοντος είναι περισσότερο συμβολική αλλά το ίδιο οδυνηρή για κάθε άτομο που την βιώνει. Η τελική επιλογή που θα κάνετε είναι, φυσικά, θέμα αξιολόγησης δικιάς σας αλλά δεν θα δημιουργήσει, τις περισσότερες φορές στα περισσότερα άτομα έντονα αρνητικά συναισθήματα.
3 τύποι συγκρούσεων
Ας δούμε αναλυτικότερα τους τρεις θεμελιακούς τύπους συγκρούσεων που σχεδόν καθημερινά αντιμετωπίζουμε άνδρες, γυναίκες, και παιδιά.
Στην περίπτωση σύγκρουσης μεταξύ δύο θετικών επιθυμιών ΕΛΞΗ - ΕΛΞΗ το άτομο αντιμετωπίζει το δίλημμα της ικανοποίησης της μιας με παράλληλη είσπραξη απογοήτευσης που προέρχεται από την μη πλήρωση της άλλης. Καθημερινά παραδείγματα αυτού του τύπου σύγκρουσης αποτελούν η απλή επιλογή μεταξύ μεταξύ δύο φαγητών ή γλυκών ή φρούτων, η παρακολούθηση μιας από δύο καλές κινηματογραφικές ταινίες ή η επιλογή ανάμεσα σε δύο ή περισσότερα σήριαλ στην τηλεόραση. Στην εποχή της ψηφιακής τεχνολογίας μπορούμε να μαγνητοσκοπήσουμε ένα σήριαλ την ώρα που παρακολουθούμε το άλλο, αλλά καθώς ο χρόνος μας λείπει το ερώτημα είναι πότε θα δούμε το…μαγνητοσκοπημένο;
Η δεύτερη σύγκρουση αφορά την ιδιόμορφη κατάσταση όπου καλούμεθα να επιλέξουμε ανάμεσα σε δύο αρνητικές επιθυμίες ή πιέσεις ΑΠΩΘΗΣΗ -ΑΠΩΘΗΣΗ και έχει συνοψισθεί με επιτυχία στο λαϊκό μας εκείνο απόφθεγμα που διατείνεται «μπρος γκρεμός και πίσω ρέμα...» Οι αρχαίοι μας πρόγονοι είχαν περιγράψει αυτήν την περίπτωση με τη φράση «το μη χείρον βέλτιστον...»Η πιο ρεαλιστικά όποια επιλογή και αν κάνουμε δεν πρόκειται να...χαρούμε.
Ο τρίτος τύπος αφορά την επιλογή ανάμεσα σε μια θετική και μια αρνητική επιθυμία ή πίεση και είναι γνωστός ως ΕΛΞΗ - ΑΠΩΘΗΣΗ αλλά προσοχή τα πράγματα ΔΕΝ είναι τόσο απλά όσο φαίνονται καθώς ο τύπος αυτός δεν αναφέρεται στην περίπτωση όπου διαλέγουμε το επιθυμητό και τελειώνουμε αλλά στην περίπλοκη κατάσταση όπου το θετικό ενέχει ταυτόχρονα θετικά και αρνητικά στοιχεία.
Για να γίνει κατανοητός αυτός ο τύπος σύγκρουσης ας δούμε ένα περιγραφικό παράδειγμα που αφορά στο αιώνιο «δίλημμα» του γάμου. Συχνά ο γάμος γίνεται αφορμή σοβαρής σύγκρουσης για κάθε νέο άτομο καθώς μαζί με τη σιγουριά, την αμοιβαία αγάπη και την προσωπική ολοκλήρωση έχει και στοιχεία απώλειας της προσωπικής ελευθερίας, όπως και δημιουργία και ανάληψη αμοιβαίων ευθυνών και περιορισμών.
Αλλά και η περίπτωση ενός ραντεβού, επιθυμητού για κάθε νέο και νέα, γίνεται αιτία σύγκρουσης για τα «ντροπαλά» τα συνεσταλμένα άτομα που τα διακρίνει ίσως και κοινωνική αδεξιότητα και έτσι αντιμετωπίζουν την τόσο επιθυμητή συνάντηση με έντονα στοιχεία άγχους και φοβικές αντιδράσεις...
Είναι αλήθεια ότι οι συγκρούσεις επιθυμιών και πιέσεων αποτελούν ένα αναπόσπαστο χαρακτηριστικό της βιολογικής μας φύσης αλλά ταυτόχρονα και αποτέλεσμα της κοινωνικής μας συμβίωσης στο οργανωμένο σύνολο που είναι η κοινωνία. Ένα από τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα της ώριμης προσωπικότητας είναι και η ικανότητα για επιτυχημένη αποφυγή των συγκρούσεων που καθημερινά αντιμετωπίζουμε όλοι (που όμως καταδικάζουν μερικά άτομα σε νευρωτική αδράνεια και ψυχο-συναισθηματική τελμάτωση) ή ακόμη για ανώδυνη επίλυση των διαφόρων συγκρούσεων που από τα δεδομένα της αντικειμενικής πραγματικότητας είναι...αναπόφευκτες...
τoυ καθηγητή ΓΙΩΡΓΟΥ ΠΙΠΕΡΟΠΟΥΛΟΥ
Αν δεν αποτρέψουν το γκρέμισμα του κοινωνικού κράτους αρχής γενομένης, από τον πλέον αδύναμο κρίκο του, τις μονάδες αποασυλοποίησης - υποστήριξης κι επανένταξης των "παιδιών" της Λέρου. ΞΕΦΤΙΛΑ για το ΠΑΣΟΚ αν ακυρώσει τελικά ξεδιάντροπα τον ίδιο του τον εαυτό,καταργώντας υποδομές στον χώρο της ψυχικής υγείας, που το ίδιο ίδρυσε κάνοντας "χρήση " του πακτωλού των κονδυλίων που εισέρρευσαν τότε στην Ελλάδα από το Ταμείο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τον συγκεκριμένο σκοπό της αποασυλοποίησης.
Σήμερα το θολό θα θυμηθεί όσα ήθελε να ξεχάσει.
Κι αιτία μία ταινία που είδα χθες.
ΤΟ ΨΥΧΗ ΒΑΘΙΑ...και θυμήθηκα όσα μου διηγούνταν ΕΚΕΙΝΟΣ όταν ήμουνα παιδί,
με ψυχή βαθιά και πόνο στα μάτια.
Για όλα όσα είχε ζήσει και τον είχαν πονέσει.
Την προδοσία,την παράδοση των όπλων,το κατακρεούργημα των αδελφών,
το μίσος και την αλλοφροσύνη που βασίλευαν τότε και δεν είχαν λογική εξήγηση.
ΤΟ ΞΕΠΟΥΛΗΜΑ ΤΩΝ ΟΝΕΙΡΩΝ ΕΝΟΣ ΛΑΟΥ.
Αμούστακο παιδί ήταν όταν τον πήραν στα βουνά... Δεκαεφτά χρονών παιδαρέλι.
Στην δεύτερη μάχη που έδωσε με τους συναγωνιστές του τον βρήκε μία ριπή πολυβόλου.
Του έκοψε κομμάτια από το κορμί του.
Κι ήρθε κι η προδοσία να του αποτελειώσει το κομμάτιασμα της ΨΥΧΗΣ ΤΟΥ.
Βγαίνοντας από το νοσοκομείο τον έκρυψε η οικογένειά του.
Και οι ίδιοι οι συναγωνιστές του τον πρόδωσαν, κι ένα βράδυ πήγανε οι χύτες και τον σπάσανε στο ξύλο όπως ήταν με τους γύψους.
Μεγαλώνοντας έκρυβε τις πληγές του κορμιού του και της ψυχής του για να μην τις βλέπω εγώ κι ο αδελφός μου και μεγαλώσουμε με μίσος στην καρδιά μας.
Σπάνια μίλαγε γι αυτά μπροστά μας. Μόνο όταν είδε μεγαλώνοντας ότι ακολουθώ την πορεία του, μου μίλησε παρακαλώντας με να μην προδώσω ποτέ τα ιδανικά μου.
Και τότε κατάλαβα πόσο βαριά κληρονομιά έσερνα μαζί μου.
Ήμουν κόρη εκείνου που ποτέ δεν συμβιβάστηκε και δεν ξεπουλήθηκε άσχετα αν τον ξεπούλησαν εκείνοι που πίστεψε.
Δεν καταδέχτηκε ούτε την σύνταξη της Εθνικής αντίστασης να πάρει...
ΠΕΡΗΦΑΝΟΣ ΑΕΤΟΣ - ΨΥΧΗ ΒΑΘΕΙΑ.
"Εγώ δεν πολέμησα για να με πληρώσουν...πολέμησα για ένα καλύτερο αύριο κι αυτό μας το στερήσανε. Δεν ξεπληρώνεται η προδοσία των ονείρων Δεν ξεπληρώνεται το ξεπούλημα των ψυχών-της ψυχής βαθιάς παιδί μου".
ΣΤΟΧΑΣΟΥ
ΠΌΣΟ ΚΡΆΤΗΣΕ Η ΚΑΚΙΑ ΣΤΙΓΜΗ
ΠΟΣΟ ΤΟ ΘΑΥΜΑ.
ΑΦΙΕΡΩΜΕΝΟ Σ`ΑΥΤΟΥΣ ΠΟΥ ΜΑΣ ΚΥΒΕΡΝΑΝΕ ΚΑΙ ΒΓΑΖΟΥΝ ΣΤΟΝ ΠΛΕΙΣΤΗΡΙΑΣΜΟ ΤΑ ΟΝΕΙΡΑ ΜΑΣ.
Πολύ "παγωμένα" τα Χριστούγεννα… Αυτά είναι τα φετινά… Κι όμως, οι θερμοκρασίες στη χώρα μας είναι υψηλές για την εποχή. Άσχετο… Έχουμε ξυλιάσει στην κυριολεξία από την κρυάδα – μια κρυάδα που νιώθουμε να μας διαπερνά μέχρι τον πυρήνα της ψυχής μας... Τα ψεύτικα λαμπιόνια και τα στολίδια που έχουν κρεμαστεί σε δρόμους και πλατείες, όπως είναι το έθιμο, οι λόφοι από κουραμπιέδες και μελομακάρονα, οι αχνιστές γαλοπούλες με τα παραγεμίσματα, δεν καταφέρνουν να μας γεμίσουν την ψυχή με ζεστασιά. Τι μας λείπει άραγε; Μήπως ξεπαγιάσαμε από τις εξαγγελίες-απειλές για τις θυσίες που καλούμαστε να κάνουμε, πληρώνοντας για πολλοστή φορά τα σπασμένα και τα κλεμμένα άλλων, για να βγει – αν ποτέ βγει – η χώρα από τα οικονομικά αδιέξοδα και να γλιτώσει την πτώχευση;
Για μένα, εκείνο που μας... λείπει συνοψίζεται σε μία και μόνο λέξη: ΑΓΑΠΗ. Εδώ είναι το μεγάλο έλλειμμα της φυλής μας, που όσο πάει διογκώνεται. Κι αυτό το έλλειμμα δεν πρόκειται ποτέ να καλυφθεί με μέτρα κατά της φοροδιαφυγής, με διαρθρωτικές αλλαγές, ξεπουλήματα ασημικών, με εξωτερικά δάνεια, ή με πράσινη ανάπτυξη. Αυτό το εθνοκτόνο έλλειμμα δεν καλύπτεται με χρήμα ή με οτιδήποτε υλικό. Δεν υπάρχουν Τράπεζες που θα μας δανείσουν Αγάπη, όσο υψηλά επιτόκια κι αν τους δώσουμε. Η ΑΓΑΠΗ είναι ένας ανεκτίμητος θησαυρός που δεν εξαγοράζεται ακόμη και με όλο το χρυσάφι της γης.
Η ΑΓΑΠΗ είναι η υπέρτατη αξία, μια παντοδύναμη θεραπευτική ενέργεια που γεννιέται και αναπτύσσεται μέσα στην ψυχή του ανθρώπου και, όπως οι αχτίδες του ήλιου, διαλύει το πνευματικό σκοτάδι και ζεσταίνει ολόκληρη την ύπαρξη. Η ΑΓΑΠΗ είναι όπως ο ήλιος, ενώ η έλλειψη αγάπης σαν το γκρίζο ουρανό με τα πυκνά σύννεφα. Ακόμη και τα παιδιά είναι σκυθρωπά σε μια μουντή συννεφιασμένη μέρα. Ο ήλιος όμως κάνει τη διαφορά. Τι κρίμα που εμείς οι Έλληνες προτιμούμε το γκρίζο ουρανό από την ξαστεριά … «Συννεφιασμένη Κυριακή, μοιάζεις με την καρδιά μου, που έχει πάντα συννεφιά…», λέει το δημοφιλές τραγούδι του Τσιτσάνη. Συννεφιασμένη είναι η καρδιά του Έλληνα, και δε λέει να ξαστερώσει. Μίσος παντού, ζήλεια που σπάζει κόκκαλα, εγωισμός σκληρότερος κι από το γρανίτη, πείσμα που φτάνει μέχρι παραλογισμού και αυτογελοιοποίησης, χολή μέχρι που στραγγίζει τη χοληδόχο κύστη…
Προσπαθώντας να βγάλω άκρη μέσα από την πενταήμερη συζήτηση (μονολόγους) για τον Προϋπολογισμό, ένιωσα την παγωμάρα του μίσους να μου διαπερνά το κορμί. Επιβεβαιώθηκε για μια ακόμη φορά ότι ο “ναός” της Δημοκρατίας είναι φυτώριο κομματικού μίσους που τροφοδοτεί και τρέφεται από ταξικά μίση – μίση που διαχέονται σε όλη την κοινωνία, δηλητηριάζοντας και κατακερματίζοντας τον κοινωνικό ιστό και παγώνοντας τις καρδιές των ανθρώπων. Ακόμη και μπροστά στο απειλητικό φάσμα της πτώχευσης της χώρας, οι εκλεγμένοι εθνοπατέρες προτάσσουν τον εγωισμό, την αλαζονεία, και τα ατομικά και κομματικά τους συμφέροντα.
Παλιό είναι το αδελφοκτόνο μίσος της φυλής μας, ένα σαράκι που δυστυχώς έχει τις ρίζες του στην αρχή της ιστορίας μας. Οι Έλληνες δε χρειάστηκαν ποτέ τη βοήθεια εξωτερικού εχθρού για να διαλυθούν και να κάνουν τη χώρα τους ρημαδιό. Το κατάφερναν πολύ καλά μόνοι τους, όπως το κατορθώνουν και σήμερα. Οι εχθροί, ως όρνεα, επιπίπτουν μόνο πάνω σε πτώματα, κατά προτίμηση όταν η σήψη είναι προχωρημένη και η δυσοσμία της πτωμαΐνης τους σπάζει τα ρουθούνια. Αυτό συμβαίνει και σήμερα με τους λεγόμενους διεθνείς κερδοσκόπους – όρνεα που έχουν επιπέσει μετά βουλιμίας πάνω στο πτώμα-Ελλάδα.
Στην άκρως αλαζονική και διχαστική ομιλία του Πρωθυπουργού για τον προϋπολογισμό, τον άκουσα με έκπληξη να ζητάει βοήθεια λέγοντας: «Ελάτε, λοιπόν, να μας βοηθήσετε να κάνουμε τις μεγάλες αλλαγές. Ελάτε!» Και πότε το είπε αυτό; Αφού είχε περάσει τη ΝΔ γενεές δεκατέσσερις, αφού την είχε απαξιώσει και ξεφτιλίσει έως εδάφους, αφού είχε καταβάλλει κάθε προσπάθεια για να ξυπνήσει μέσα σε κάθε “γαλάζιο” βουλευτή την παραδοσιακή κομματική εμπάθεια! Πρόκειται για υπέρμετρη αλαζονεία ή επιεικώς βλακεία; Ποιος νοήμων άνθρωπος που χρειάζεται τη βοήθεια κάποιου άλλου θα τον απαξιώσει πρώτα και μετά θα του πει “έλα τώρα να με βοηθήσεις”; Ας δούμε όμως ποια ακριβώς ήταν τα προκλητικά λόγια του κ. Γ. Παπανδρέου που προηγήθηκαν της έκκλησης για βοήθεια:
«Όταν τα έκαναν θάλασσα και τα βρήκαν σκούρα, ναι, εγκατέλειψαν το σκάφος. Το εγκατέλειψαν όχι επειδή το ήθελαν, αλλά επειδή η Νέα Δημοκρατία βρέθηκε μπροστά στον ύφαλο της αλήθειας, της δικαιοσύνης, της λαϊκής απαίτησης για αλλαγή πορείας που εξέφρασε το Πανελλήνιο Σοσιαλιστικό Κίνημα. (…) Εμείς δεν ψελλίζουμε, όταν μιλάμε για μέτρα. Δεν λέμε άλλα ως Αντιπολίτευση και άλλα ως Συμπολίτευση και να τα ξεχνάμε όταν είμαστε κυβέρνηση. (…) Όμως, η διαφορά μας είναι ότι εμείς αυτά τα εννοούμε και τα κάνουμε ήδη πράξη. Μέσα σε ογδόντα μέρες έχουμε κάνει όσα εσείς δεν τολμήσατε μέσα σε έξι χρόνια. Διότι εμείς είμαστε δεσμευμένοι από το λόγο μας που είναι λόγος τιμής!»
Θα μπορούσε βέβαια κάποιος να του αντιτείνει, «αφού πετύχατε μέσα σε ογδόντα μέρες όσα εμείς δεν είχαμε πετύχει σε έξι χρόνια, αφού εσείς όσα λέτε τα εννοείτε και τα κάνετε πράξη ενώ εμείς δεν τα κάνουμε, αφού ο λόγος ο δικός σας είναι λόγος τιμής ενώ ο δικός μας λόγος ατιμίας, γιατί μας ζητάτε να σας βοηθήσουμε; Πρώτα-πρώτα δε χρειάζεστε την βοήθειά μας και δεύτερον εμείς, έτσι κι αλλιώς, είμαστε αναξιόπιστοι.»
Βεβαίως η ανικανότητα της ΝΔ είναι γνωστή και γι’ αυτό τιμωρήθηκε από το λαό. Και βεβαίως, στις δημοκρατίες που θεμελιώνονται στην αντιπαλότητα και στο μίσος, αυτή η απαξιωτική ρητορική είναι συνηθισμένη προεκλογικά. Όμως, αφού κάποιος έχει κερδίσει την εξουσία και μάλιστα με μεγάλη διαφορά, τ' αφήνει αυτά πίσω και κοιτάζει πώς θα συνεργαστεί με τα «αντίπαλα» κόμματα για το καλό της χώρας και του λαού της. Παρόλη όμως την απαξίωση, η ΝΔ φάνηκε πιο ώριμη πολιτικά και πιο υπεύθυνη. Σημείωσα τις σταράτες κουβέντες από την ομιλία του κ. Σαμαρά:
«Δεν ήρθατε για να ενώσετε την κοινοβουλευτική αντιπροσωπεία του ελληνικού λαού μπροστά στους μεγάλους κινδύνους που αντιμετωπίζει ο τόπος, αλλά για να καταγγείλετε τη Νέα Δημοκρατία. Να ξέρετε ότι η συναινετική μας διάθεση, κύριε Πρόεδρε, είναι αρετή δεν είναι αδυναμία. Δεν τη θέλετε; Δεν θα την έχετε. Ελπίζουμε την επόμενη φορά που θα έλθετε για την αναθεώρηση αυτού του προϋπολογισμού, να δείξετε πιο υπεύθυνοι, πιο τολμηροί, πιο συναινετικοί και βέβαια λιγότερο αλαζόνες.»
Για νάμαι ειλικρινής μου άρεσε πολύ αυτό το κομμάτι. Κοντολογίς, η συναίνεση είναι αρετή δεν είναι αδυναμία, και υποδηλώνει υπευθυνότητα και ταπεινότητα! Αυτό δυστυχώς είναι το εθνοκτόνο έλλειμμα του ελληνικού κοινοβουλίου: έλλειμμα αρετής, υπευθυνότητας και ταπεινότητας, που έχει τις ρίζες του στο έλλειμμα ΑΓΑΠΗΣ για την πατρίδα, για το λαό της, για τους κομματικούς “αντιπάλους”. Αλίμονο, το μίσος εκπορεύεται από τις ίδιες τις δομές της δημοκρατίας…
Χωρίς να ξεχνάω τις αμαρτίες της ΝΔ και του πρώην Προέδρου της, ομολογώ ότι πολύ μου άρεσαν κι αυτά που είπε η Βουλευτής Σερρών της ΝΔ, Μαρία Κόλλια-Τσαρουχά. Μπράβο Μαρία!
Παραθέτω χαρακτηριστικό απόσπασμα της ομιλίας της:
«Όταν ο Κώστας Καραμανλής ζητούσε συναίνεση στο μεγάλο θέμα της οικονομίας, λέγατε ότι "συναίνεση σημαίνει συνενοχή" και ζητούσατε εκλογές παίζοντας ακόμα και με τους θεσμούς. Όταν λέγαμε σκληρές αλήθειες και μιλούσαμε για θυσίες, απαντούσατε με ακατάσχετη παροχολογία. Θέτω ένα απλό ερώτημα: Αν δεν είχαν, κύριοι της Κυβέρνησης, προκηρυχθεί εκλογές, υπήρχε περίπτωση εσείς, ως ΠΑ.ΣΟ.Κ. στην αντιπολίτευση, να συμφωνήσετε ποτέ για την λήψη των αναγκαίων μέτρων; Εσείς αρνιόσασταν ακόμα και την ύπαρξη της παγκόσμιας κρίσης. Τώρα τη θυμηθήκατε που γίνατε Κυβέρνηση. Τη συναίνεση έχει κάθε λόγο να την αναζητά η Κυβέρνηση, η αντιπολίτευση όμως είναι εκείνη που θα την κάνει πράξη ενάντια στον συνηθισμένο της ρόλο να αντιπολιτεύεται και αυτό θέλει θάρρος, πολιτική ανδρεία και πολιτικό πολιτισμό. Ο νέος Πρόεδρος της Νέας Δημοκρατίας, ο κ. Σαμαράς, ξεκαθάρισε ότι δεν έχει καμία πρόθεση να κερδοσκοπεί πολιτικά στη φθορά της Κυβέρνησης προσδοκώντας να διαχειριστεί ερείπια αύριο. Ξεκαθάρισε ότι “εμείς δεν θέλουμε να κάνουμε κακό στην χώρα προκειμένου να την κυβερνήσουμε”, αυτή είναι η ουσιαστική διαφορά μας.»
Εδώ διαφαίνεται πολιτικό ήθος, ωριμότητα και υπευθυνότητα. Κάτι πάει να βλαστήσει, αλλά οι αλαζόνες επέμειναν να πνίξουν το φυτώριο της συναίνεσης εν τη γενέσει του. Κρίμα! Ζητάς βοήθεια, απλώνει ο άλλος το χέρι για να σου τη δώσει, κι εσύ το δαγκώνεις… Και μπορεί, λόγω βλακείας, εσύ μεν ν' απαλλάσσεται, όμως ο λαός δεν απαλλάσσεται από τις ολέθριες συνέπειες της βλακείας σου.
«Χτίζει σπίτια η ομόνοια, τα γκρεμίζει η διχόνοια», λέει η σοφή παροιμία. Στη Δημοκρατία μας, όμως, τα κόμματα προσπαθούν να χτίσουν το κοινό μας σπίτι, την Ελλάδα, πάνω στη διχόνοια. Αδύνατον! Η διχόνοια το γκρεμίζει, και ήδη καταρρέει, ενώ εμείς ψαχνόμαστε για να βρούμε πώς και γιατί μας προέκυψε η καταστροφή. Είναι η δημοκρατία του μίσους, stupid! Είναι το έλλειμμα της ΑΓΑΠΗΣ, βάρβαροι! Αυτό είναι που μας έχει παγώσει το αίμα, ανεπίδεκτοι ανάνηψης!
Φανταστείτε μια οικογένεια που τα μέλη της μισούνται και ανταγωνίζονται μέχρις αλληλοεξόντωσης. Είναι δυνατόν αυτός ο οικογενειακός πυρήνας να ευτυχήσει; Είναι δυνατό να προκόψει, όταν το ένα μέλος γκρεμίζει ό,τι κάνει το άλλο; Αυτό μας έχει συμβεί με τη Δημοκρατία του μίσους που απολαμβάνουμε. Όλα τα δεινά μας από το κομματικό και ταξικό μίσος προκύπτουν.
Σήμερα γιορτάζουμε τη μεγάλη γιορτή της Αγάπης, τα γενέθλια του Χριστού, της ενσαρκωμένης Αγάπης. Ας αναρωτηθούμε όλοι μας, μα πρώτα οι άνδρες και οι γυναίκες του Κοινοβουλίου, πόσο χώρο έχουμε δώσει στην καρδιά μας για να γεννηθεί ο Χριστός της Αγάπης μέσα μας; Η γέννηση του Θεανθρώπου σε μια ταπεινή φάτνη διότι, όπως λέει η Γραφή, δεν υπήρχε χώρος στο κατάλυμα (Κατά Λουκά 2:7), έχει μια τραγικά αλληγορική σημασία: ότι ο άνθρωπος δεν κάνει χώρο στην καρδιά του για να γεννηθεί η Αγάπη… Κι αυτό παγώνει όλη την ύπαρξη, παγώνει τις διαπροσωπικές σχέσεις, παγώνει οικογένειες, παγώνει κοινωνίες και λαούς, παγώνει την ανθρωπότητα ολόκληρη.
Ας δώσουμε όλοι μια πρόσκληση στην Αγάπη σήμερα! Ας της προσφέρουμε κατάλυμα να βλαστήσει μέσα στην καρδιά μας. Υπάρχουν άνθρωποι που έχουν πικραθεί πολύ από συγγενικά τους πρόσωπα, από φίλους που τους πρόδωσαν, από συντρόφους, από συνεργάτες . Η καρδιά τους έχει γίνει πέτρα διότι τόσο άδικα και τόσο βάναυσα κάποιοι αχάριστοι τους πλήγωσαν. Και αυτοί, όμως, πρέπει να δώσουν χώρο στην αγάπη, όσο δύσκολο, παράλογο ή άδικο κι αν φαίνεται. Διότι δεν υπάρχει ωφέλιμο μίσος. Το μίσος σκοτώνει, όσο δικαιολογημένο κι αν είναι. Η αγάπη ελευθερώνει, θεραπεύει και αναζωογονεί την ψυχή.
Μπορεί να κουράστηκες να συγχωρείς, χωρίς μάλιστα να σου ζητά ο φταίχτης συγνώμη, όμως δεν έχεις άλλη επιλογή, αν θέλεις να μη γίνεις στήλη πάγου. Αγάπα, για να ζεσταθείς και να ζεστάνεις, αγάπα για να θεραπευτείς και να θεραπεύσεις, αγάπα για να ελπίζεις και να δώσεις ελπίδα για μια καλύτερη ζωή, έναν καλύτερο κόσμο. Αγάπα για να μπορείς να δημιουργείς το ωραίο, το μεγάλο και τ' αληθινό!
ΑΓΑΠΗ, εσύ υπέρτατη θεά,
Που της καρδιάς τους πάγους λιώνεις,
Εσύ που προτιμάς να πληγωθείς,
Και όχι να πληγώνεις,
Έλα να μου ζεστάνεις την ψυχή,
Μάθε με πώς να συγχωρώ,
Πώς να ξεχνάω, πώς να δικαιολογώ,
Και πώς να μην προσμένω ούτε φχαριστώ.
Θα έλθω, αν πραγματικά με θες,
Πρέπει όμως να ξέρεις ότι θα πονέσεις,
Και από τη σκουριά σαν το χρυσό θ’ απαλλαγείς
Μόνο αν το καμίνι αντέξεις…
Και πώς θα νιώσω ότι καθαρίστηκα απ’ τη σκουριά;
Υπάρχει άραγε για τούτο κάποια ζυγαριά;
Όταν, παρόλο που πληγώθηκες, το μίσος δεν το αντέχεις,
Είναι απόδειξη πως στην καρδιά σου Αγάπη έχεις.
από Μαρία Σεφέρου
Αναρτήσεις
Όλα τα σχόλια
