Είμαι τέκνο του Αρχιπελάγους και των μικρών λουρίδων στεριάς που έχουν ξεμυτίσει πριν κάποια εκατομμύρια χρόνια μέσα απ’ τα νερά και που πάλι εκεί θα βυθιστούν κάποτε. Από τη στιγμή που ήρθα να ζήσω στο μοναδικό αυτό νησιωτικό σύμπαν, άρχισα ν’ αντιλαμβάνομαι ότι πολλά πράγματα εδώ γίνονταν στραβά.
Ο τεμαχισμός σε τουριστικά οικόπεδα του παράκτιου τοπίου στην περιοχή του Αγίου Γεωργίου στη νότια Αντίπαρο, σοκάρει το βλέμμα. Στην αεροφωτογραφία διαφαίνεται από το κέντρο ο βασικός δρόμος που συνδέει τον οικισμό με την Αντίπαρο, ο οποίος καταλήγει σε λόφο με ακόμη πιο πυκνή οικοπεδοποίηση. Στο αριστερό τμήμα η ομώνυμη παραλία, αλλά στην φωτό αριστερά του 1999, δεν φαίνεται η νησίδα Δεσποτικό, αναπόσπαστο στοιχείο του τοπίου (βλ. Εικόνες 1 και 2).
Στη νοτιοδυτική πλευρά της Αντιπάρου Κυκλάδων, σε μια έκταση περίπου 1.500-1.800 στρεμμάτων, έχει αναπτυχθεί από το 1975 ο παραθεριστικός οικισμός του Αγίου Γεωργίου (Αϊ Γιώργης κατά τους ντόπιους), ο οποίος δημιουργήθηκε βάσει διατάξεων της νομοθεσίας περί συστάσεως Οικοδομικών Συνεταιρισμών (Ν. 602/1915 “Περί Συνεταιρισμών”). Μέχρι τη χάραξη των δρόμων και το “κόψιμο” των οικοπέδων, η περιοχή ήταν βοσκότοπος, χωρίς οδική σύνδεση με την πόλη της Αντιπάρου.
Η περιοχή αποτελούσε πάντοτε, από... την εποχή της πειρατείας, σημαντική τοποθεσία προσωρινού ελλιμενισμού και απόκρυψης σκαφών, γι’ αυτό και κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου και της Κατοχής αποτέλεσε μυστική συμμαχική βάση και σημαντικό κρησφύγετο υποβρυχίων. Κατά την περίοδο της εθνικής αντίστασης η μυστική υποβρυχιακή βάση της Αντιπάρου στην περιοχή του Αϊ Γιώργη λειτούργησε ως βασικό σημείο ανεφοδιασμού και υποστήριξης αντάρτικων ομάδων και σαμποτέρ που μεταφέρονταν με καΐκια στην ηπειρωτική Ελλάδα.
Η περιοχή ήταν πλούσια και σε σιδηρομεταλλεύματα, και γι’ αυτό γίνονταν ευκαιριακές εξορύξεις. Μέχρι το 1955 είχε εγκατασταθεί στην περιοχή μια γαλλική εταιρεία (Χάντερ – Σκαρλής), η οποία εκμεταλλευόταν το μέταλλο και το εξήγαγε. Τη γαλλική εταιρεία διαδέχθηκε μια ελληνική, η οποία όμως χρεοκόπησε και τελικά τα μεταλλεία έκλεισαν το 1956, οπότε η περιοχή παρέμεινε βοσκότοπος με μικρές στάνες (βλ. Εικόνα 3).
Η μετατροπή του παράκτιου τοπίου σε οικόπεδα ακολουθεί την "τυπική" διαδικασία κερδοσκοπικής εκμετάλλευσης της γης με ασαφείς τίτλους ιδιοκτησίας, γνωστή και από άλλες αντίστοιχες περιπτώσεις στον ελληνικό χώρο (βλ. Εικόνα 4).
Πριν από τη δικτατορία, το 1965, ένας Έλλην πολίτης κατέθεσε έγγραφα αποδοχής κληρονομιάς για τη συγκεκριμένη έκταση στην Κοινότητα Αντιπάρου. Το 1973 γίνεται πώληση της έκτασης με αγοραστή τον Οικοδομικό Συνεταιρισμό Χρυσοχόων Αθηνών. Στα έγγραφα περιλαμβάνεται και περιγραφή, σύμφωνα με την οποία η μεγάλη αυτή ιδιοκτησία περιήλθε στην κατοχή του πωλητή μέσω διαδοχικών κληρονομιών από το 1856, από Έλληνα έμπορο από τη Ρωσία (!). Όμως, σημαντικό μέρος των εγγράφων που αφορούσαν την περιοχή καταστράφηκε από φωτιά που προκλήθηκε στα αρχεία της Κοινότητας Αντιπάρου το 1974 και σήμερα η νομιμοποίηση της ιδιοκτησίας βασίζεται στις πράξεις δημιουργίας του Οικοδομικού Συνεταιρισμού Χρυσοχόων και της αποδοχής του σχεδίου του Συνεταιρισμού.
Ο Οικοδομικός Συνεταιρισμός Χρυσοχόων–Αργυροχόων και Ωρολογοπωλών Αθηνών και Προαστείων Χ.Α.Ω. Συν. Π.Ε. συστάθηκε το 1965 και περιλαμβάνει δύο συνεχόμενα κτήματα που βρίσκονται στις θέσεις Άγιος Γεώργιος, “Σωρός”, “Πεταλίδι” και “Τράχηλος” παρά τη θέση “Κάμπος Αγίου Γεωργίου” συνολικής εκτάσεως 1.323 στρεμμάτων και 94 μέτρων. Ο συνεταιρισμός δεν είναι σίγουρο ότι δημιουργήθηκε για να πραγματοποιηθεί η σχετική αγοραπωλησία της συγκεκριμένης έκτασης. Τούτο είναι όμως πολύ πιθανό, δεδομένου ότι τα καλύτερα παραθαλάσσια οικόπεδα ανήκουν στα αρχικά μέλη του διοικητικού συμβουλίου.
Με Πράξη του Συμβουλίου Δημοσίων Έργων (υπ’ αριθμ. 811/ 11/09/1975) γίνεται δεκτό το Σχέδιο του οικισμού του Συνεταιρισμού στον Άγιο Γεώργιο Αντιπάρου. Ο οικισμός καταλαμβάνει περίπου 1.550 στρέμματα, στα οποία έχουν τεμαχιστεί περίπου 700 οικόπεδα που διανέμονται σε 5 ξεχωριστές συνοικίες. Περισσότερο από το μισό της έκτασης διατίθεται για περιοχές δημόσιας χρήσης (πράσινο, αθλητικές εγκαταστάσεις, λειτουργίες ψυχαγωγίας, ελεύθερη ζώνη θαλάσσης, δίκτυο οδών και πλατειών, εκκλησία κ.λπ.). Ήταν ένα “…φιλόδοξο σχέδιο για δημιουργία πρότυπου “νησιώτικου” οικισμού, πλήρως εναρμονισμένου προς το περιβάλλον και την αισθητική του τοπίου, και με οικοδομές οι οποίες θα επιδιωχθεί με οργανωμένη δόμηση να κρατηθούν αυστηρά εντός των πλαισίων του τοπικού αιγαιονησιωτικού τύπου” (βλ. Εικόνες 5 και 6).
Με το Προεδρικό Διάταγμα της 2ας Ιουνίου 1976 εγκρίνεται το ρυμοτομικό σχέδιο του Οικισμού “επί εκτάσεως του Οικοδομικού Συνεταιρισμού Χρυσοχόων, Αργυροχόων και Ωρολογοπωλών Αθηνών και Προαστίων Χ.Α.Ω. και τινών ιδιωτικών εκτάσεων εις θέσιν “Άγιος Γεώργιος κ.λπ.” της Κοινότητας Αντιπάρου Κυκλάδων και καθορισμού των όρων και περιορισμών δομήσεως των οικοπέδων αυτού”. Κατόπιν διαλύθηκε ο συνεταιρισμός των χρυσοχόων και η περιοχή εκχωρήθηκε στην Κοινότητα. Σύμφωνα με το Σχέδιο Πόλεως, οι χρήσεις γης στην περιοχή είναι οριοθετημένες, απαγορεύονται τα ξενοδοχεία, αλλά ο συντελεστής δόμησης είναι υψηλός (στο 1 στρέμμα χτίζεται οικοδομή 400 τ.μ.) και συνεχώς παραβιάζεται (βλ. Εικόνες 7 και 8).
Αφού έγινε δεκτό το σχέδιο του οικισμού και έγινε η χάραξη των πρώτων δρόμων (βλ. Εικόνα 9), ο Συνεταιρισμός με αίτημά του προς την Κοινότητα Αντιπάρου ζητά τη διαπλάτυνση και ασφαλτόστρωση του παλαιού χωματόδρομου από την Αντίπαρο, κάτι που υλοποιείται σε δυο χρόνια. Το 1976 ο πρόεδρος του Συνεταιρισμού παραιτείται του δικαιώματος απαιτήσεως αποζημιώσεως για τους κοινόχρηστους χώρους του οικισμού υπέρ της Κοινότητας Αντιπάρου ή του δημοσίου ή οποιοδήποτε τρίτου επί των εκτάσεων των καταλαμβανομένων υπό των οδών και πλατειών που ανήκουν στον οικισμό.
Αυτό που αντικρίζει σήμερα ο επισκέπτης είναι η ταχύτατη μετατροπή του τοπίου σε ένα πυκνό και κακής αισθητικής θέρετρο, τυπικό δείγμα της οικοπεδοποίησης και ανοικοδόμησης των τουριστικών ακτών. Τριώροφες κατοικίες που έχουν μετατραπεί σε ενοικιαζόμενα δωμάτια, και μεγάλα συγκροτήματα αντικαθιστούν τις “νησιώτικες” μονώροφες κατοικίες της αρχικής φιλοδοξίας του οικισμού των χρυσοχόων. Η αξιοποίηση των ασαφών πολεοδομικών διατάξεων, οι αλληλοεπικαλύψεις της νομοθεσίας, η παντελής έλλειψη ελέγχου από τις πολεοδομικές αρχές και η σιωπηρή συναίνεση των τοπικών αρχών, συγκροτούν το πλέγμα των κοινωνικών διαδικασιών παραγωγής του τοπίου, γνωστών σε όλα τα νησιά των Κυκλάδων.
Εύκολα μπορεί κανείς να φανταστεί πώς θα είναι η περιοχή σε δέκα χρόνια.
ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΠΗΓΕΣ
Αλιπράντη, Α. (1992) Μυστική συμμαχική βάση Αντιπάρου. Ιταλική Κατοχή 1941-1943. Αλιπράντη, Ν., Αλιπράντη, Χρ. (1968) Πάρος – Αντίπαρος ο ναός της Καταπολιανής - το σπήλαιο - ιστορικοί και αρχαιολογικοί τόποι και μνημεία, Αθήναι.
Οικοδομικός Συνεταιρισμός Χρυσοχόων – Αργυροχόων (1975) Επιστολή Οικοδομικού Συνεταιρισμού Χρυσοχόων-Αργυροχόων προς το Κοινοτικό Συμβούλιο Αντιπάρου, αρ. πρωτ. 404/ 22/10/1975.
Π. Δ. 2/6/1976 Περί εγκρίσεως ρυμοτομικού σχεδίου οικισμού επί εκτάσεως του Οικοδομικού Συνεταιρισμού Χρυσοχόων, Αργυροχόων και Ωρολογοπωλών Αθηνών και Προαστείων Χ.Α.Ω. και τινών ιδιωτικών εκτάσεων εις θέσιν “Άγιος Γεώργιος κλπ” της Κοινότητας Αντιπάρου Κυκλάδων και καθορισμού των όρων και περιορισμών δομήσεως των οικοπέδων αυτού.
Π. Δ. 16/11/1977 Περί τροποποιήσεως του από 2/61976 Π.Δ “Περί εγκρίσεως ρυμοτομικού σχεδίου οικισμού επί εκτάσεως του Οικοδομικού Συνεταιρισμού Χρυσοχόων, Αργυροχόων και Ωρολογοπωλών Αθηνών και Προαστείων Χ.Α.Ω. και τινών ιδιωτικών εκτάσεων εις θέσιν “Άγιος Γεώργιος κ.λπ.” της Κοινότητας Αντιπάρου Κυκλάδων και καθορισμού των όρων και περιορισμών δομήσεως των οικοπέδων αυτού”
Υπουργική Απόφαση Γ.27032/2228/ 01/12/1978 Περί κυρώσεως 16 τοπογραφικών φύλλων εφαρμογής του σχεδίου ρυμοτομίας οικισμού οικοδομικού Συνεταιρισμού Χρυσοχόων – Αργυροχόων και Ωρολογοπωλών Αθηνών, Πειραιώς και Προαστείων εις θέσιν Άγιος Γεώργιος Αντιπάρου.
από την Α.Φ.το διαβάσαμε στο antipariafwni
Η κατάσταση που επικρατεί στην παραλία της Χαλκίδας είναι γνωστή σε όλους τους κατοίκους της πόλης και κάθε καλόπιστος αναρωτιέται τι συμβαίνει και στις δύο πλευρές του Ευβοϊκού.
Εάν περπατήσει κάποιος από την μια άκρη της παραλίας έως στην άλλη και συνεχίσει και απέναντι τι θα συναντήσει: Το μεγαλύτερο μέρος της παραλιακής ζώνης να έχει καταληφθεί από τα καταστήματα, που έχουν δημιουργήσει νέα πλαστικά καταστήματα με όλες τις υποδομές, σε όλο το μήκος της παραλιακής ζώνης. Ο χώρος με τα πλαστικά περιβλήματα είναι σε πολλές περιπτώσεις μεγαλύτερος από τον πραγματικό χώρο που έχουν. Η πρόσβαση από τους κάθετους δρόμους προς την παραλία είναι αδύνατη. Περίπτερα Super Market, διαθέτουν ακόμα και "ποδοσφαιράκια"!!! Η πλατεία Αθανάτων που πρόσφατα ανακαινίσθηκε αμέσως καταλήφθηκε από τραπεζοκαθίσματα. Να μην μιλήσουμε ότι το καφέ μας τον πληρώνουμε βαπορίσιο! (Τα τελευταία χρόνια στα καράβια ο καφές κοστίζει το 1/3 του κόστους του καφέ στην παραλία της Χαλκίδας, ακριβότερα και από ένα καφέ στα καφενεία του Καρτιέ Λατέν του Παρισιού!)
Η απαράδεκτη κατάσταση επεκτάθηκε και... στην απέναντι ακτή. Τα καταστήματα στην ζώνη αυτή έχουν ουσιαστικά καταλάβει το νέο υποτίθεται αναβαθμισμένο πεζόδρομο και αποθηκεύουν τις καρέκλες και τα τραπέζια τους ως την επόμενη σαιζόν(!!!). Όταν ξεκίνησε η ανάπλαση πολλοί συμπολίτες μας ανακουφίστηκαν αφού χρησιμοποιούν αυτόν τον πεζόδρομο για τον καθημερινό τους περίπατο. Αλλά βλέποντας αυτές τις καταλήψεις, δηλαδή τον αναβαθμισμένο πεζόδρομο να καταλαμβάνεται από διάφορους επιτήδειους και να χρειάζεται να κάνουν ζιγκ - ζαγκ μέσα από τα τραπέζια, έχουν απογοητευθεί.
Ποια μελέτη εφαρμόζει ο εργολάβος στο συγκεκριμένο πεζόδρομο; Η μέχρι τώρα εφαρμογή αποδεικνύει ότι γίνεται ένα έργο και δεν έχουν προβλεφθεί βασικές ανάγκες. Κάποιες κατηγορίες όπως τα τυφλά άτομα και άλλα άτομα με ειδικές ανάγκες δεν έχουν δικαίωμα να περπατούν στον συγκεκριμένο πεζόδρομο. Είναι έτσι γιατί έτσι αποφάσισαν κάποιοι ανεγκέφαλοι ή γιατί έτσι έκρινε ο εργολάβος; Πώς έγινε η μελέτη και ποιος την έκανε; Αυτοί οι εγκέφαλοι που την συνέταξαν δεν ξέρουν ότι σε κάθε έργο έχουν υποχρέωση να προβλέψουν τη δυνατότητα πρόσβασης των ατόμων αυτών; Δεν έχουν ακούσει για το δικαίωμα της Καθολικής ή Ολοκληρωμένης πρόσβασης που έχει καθιερωθεί με αποφάσεις του ΟΗΕ, της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Ελληνικού Κράτους; Ή μήπως η παραλία της Χαλκίδας δεν είναι ελληνικό και ευρωπαϊκό έδαφος;
Θα θεωρηθεί πολυτέλεια βέβαια αν μιλήσουμε για την παντελή έλλειψη ποδηλατοδρόμου όχι μόνο στη συγκεκριμένη περιοχή αλλά και σε όλη την πόλη μας; Κάποιος θα πει ότι έτσι χτυπάμε τα μαγαζιά που απασχολούν εργαζόμενους κ.λ.π. κ.λ.π. Και εμείς λέμε: Δεν έχουμε τίποτα με κανέναν και ιδιαίτερα με όσους καταστηματάρχες είναι νόμιμοι. Γιατί όλοι μας θέλουμε όμορφα και ευχάριστα καταστήματα να πίνουμε τον καφέ μας. Θέλουμε τα καταστήματα να κάνουν δουλειά και να απασχολούν εργαζόμενους. Και μάλιστα χαιρόμαστε γιατί υπάρχουν και ευσυνείδητοι επαγγελματίες που σέβονται το περιβάλλον και τη νομιμότητα και παρέχουν ποιοτικές υπηρεσίες στους πελάτες τους σε προσιτές τιμές. Απλά πρέπει να καταλάβουν όσοι παρανομούν ότι η παραλία ανήκει σε όλους και δεν είναι ιδιοκτησία κανενός. Θέλουμε ως πολίτες τους ελεύθερους χώρους που ανήκουν σε όλους, για να περπατάμε. Θέλουμε να εφαρμόζονται οι νόμοι του κράτους και της περιβαλλοντικής νομοθεσίας. Θέλουμε τη νομιμότητα. Μήπως κάποιοι που κυκλοφορούν παρόμοια "επιχειρήματα" (εξαιρούμε τους καλόπιστους) θέλουν να κρύψουν τις ανομίες, τους ενόχους και τους συνενόχους και όσους τους καλύπτουν χρόνια τώρα;
Συμπερασματικά ρωτάμε:
Όλες αυτές οι καταπατήσεις και κατασκευές είναι νόμιμες; Οι παραχωρήσεις δημόσιων χώρων με ποια διαδικασία γίνεται και με ποιους όρους; Γιατί δεν δημοσιοποιείτε όλες τις συμβάσεις στο διαδίκτυο, σύμφωνα με τη δέσμευση του Πρωθυπουργού της χώρας περί διαφάνειας; Οι όροι των συμβάσεων τηρούνται; Οι αρμόδιοι ελεγκτικοί μηχανισμοί του Κράτους τους ελέγχουν; Υπάρχει κάποια επίπτωση σ' αυτούς που δεν τηρούν τους όρους;
Ερωτήματα αμείλικτα που χρειάζονται απαντήσεις από όλους τους αρμόδιους φορείς. Τι λέει το Λιμενικό Ταμείο που έχει την ευθύνη για τους χώρους αυτούς (κακώς ασφαλώς γιατί την ευθύνη έπρεπε να έχει ο Δήμος).
* Το Λιμεναρχείο Χαλκίδας που πρέπει να εφαρμόζει τους κανονισμούς;
* Ο Δήμος Χαλκιδέων τι ακριβώς κάνει για το θέμα;
* Η Εισαγγελία Χαλκίδας γιατί δεν παρεμβαίνει αυτεπάγγελτα για κατάληψη δημόσιου χώρου;
Οι αρμόδιοι δεν έχουν δικαίωμα να κωφεύσουν για άλλη μια φορά. Πάντως εμείς ως πολίτες αυτής της πόλης δεσμευόμαστε ότι θα συνεχίσουμε τον αγώνα μας για μια ανθρώπινη πόλη με κάθε νόμιμο μέσο σε συνεργασία με τους συλλόγους και τις κινήσεις πολιτών της Χαλκίδας
Ενεργοί πολίτες Εύβοιας στο halkida.tv
Σχόλιο apneagr: Η απάντηση στα ερωτήματά σας είναι μια: δεν κάνουν τίποτα γιατί τα παίρνουν. Και η κατάσταση αυτή ισχύει σε όλους τους κεντρικούς δρόμους των δήμων στην Ελλάδα, για παράδειγμα, στο Δήμο Πετρούπολης τα πεζοδρομία της κεντρικής λεωφόρου έχουν καταληφθεί από τραπεζοκαθίσματα και για να περάσει κάποιος πρέπει να κατέβει στον δρόμο και όχι μόνο αυτό αλλά ο δήμαρχος σχεδιάζει να μεγαλώσει τα πεζοδρομία, μικραίνοντας τον δρόμο, γιατί θέλουν κι άλλο χώρο για τα τραπεζοκαθίσματα οι καταστηματάρχες (θα επανέλθουμε με φωτογραφικό υλικό για το θέμα).
Αναρτήσεις
Όλα τα σχόλια
