Υπεύθυνος για την κατάντια, την ανεργία, την αυτοκτονία είναι ο διπλανός

Ο πόλεμος δεν ξεκίνησε ποτέ διότι ζούμε την εποχή των μαχών. Των προσωπικών μαχών. Η απότομη αλλαγή της ζωής μας και των συνήθειών μας μάς έκανε καταρχάς να ψάχνουμε να βρούμε τον φταίχτη. Τον βρήκαμε στα πρόσωπα των πολιτικών καρικατούρων που αιώνες κυβερνούσαν ζωές σαν τις δικές μας. Οργιστήκαμε μαζί τους. Η αλήθεια είναι ότι θέλαμε να τους κόψουμε τα λαρύγγια και να κρεμάσουμε τα κουφάρια τους ανάποδα στην πλατεία Συντάγματος.

Μετά όμως ξαφνικά είδαμε ότι η καθολική οργή άρχισε να διασπάται εντέχνως από το ίδιο το σύστημα σε κόμματα αναχώματα τραβεστί αριστεράς, σε κόμματα παρακρατικά, σε κόμματα νοικοκυραίων δεξιών και σε ανένταχτους που τα...

Ένα γράμμα για σένα

Καμιά ώρα τώρα, κάθομαι μπρος την άδεια σελίδα. Λευκή, ψυχρή, άψυχη, σχεδόν εχθρική μου φαίνεται. Θέλω να τη γεμίσω με κείνα τα μαύρα σημαδάκια που πηδάν το ένα δίπλα στ’ άλλο και σχηματίζουν λέξεις, φράσεις, νοήματα, δίνοντας ζωή σε τούτο τ’ άσπρο και νεκρό κενό μπροστά μου. Πολλές φορές ξεκίνησα να γράφω απόψε, πολλές φορές σταμάτησα.

Δεν βρίσκω τον τρόπο, το κλειδί που θα μ’ ανοίξει την πόρτα της έκφρασης.
Πως άλλωστε να μπορέσουν λίγα γράμματα, όσο περίτεχνα και να τα ταιριάξω, να...

Το ιστορικό μας δράμα είναι... η συντριβή της σκέψης

Η αδράνεια της σκέψης στηρίζει και εδραιώνει την τυραννία της εξουσίας.

Μετά την πτώση της χούντας αυτό που επιδιώχτηκε από όλα τα κόμματα και κυριάρχησε στην κοινωνική και πολιτική μας ζωή ήταν «η αδράνεια της σκέψης»...

Η καπιταλιστική εξουσία, βεβαίως, πάντα προωθεί την «αδράνεια της σκέψης», δηλαδή τις ποικίλες μορφές της αλλοτρίωσης: αλλοτρίωση του ανθρώπου από τις βαθύτερες σκέψεις του και τα αισθήματά του, αποξένωση του ανθρώπου από τον άνθρωπο. Που σημαίνει «συρρίκνωση» της επικοινωνίας, συνακόλουθα εκμηδένιση της γλώσσας και της σκέψης.

Μια κοινωνία που στηρίζεται στην αρχή «ο καθένας για τον εαυτό του» σπρώχνει στα έσχατα όρια τον αχαλίνωτο ατομικισμό, τον εγωκεντρισμό, την ιδιοτέλεια, την...

Μοναξιά & εθισμός στο ίντερνετ!…

Με αφορμή τον εορτασμό της Ημέρας Ασφαλούς Διαδικτύου (ιντερνέτ) διαπιστώνω ότι μια αχλή μυστηρίου συνεχίζει να περιβάλλει τον κόσμο των κομπιούτερ και της ψηφιακής τεχνολογίας στην οποία στηρίζεται το διαδίκτυο (Ιντερνέτ) δημιουργώντας για τους αδαείς και κάποιες μαγικές διαστάσεις.

Στην κοινωνιολογία της γνώσης διαπιστώνεται και με το ιντερνέτ ότι συμβαίνει με κάθε άλλη μορφή ραγδαίας υπέρβασης των συνόρων της ανθρώπινης γνώσης. Δηλαδή, τεχνογνωσία και τεχνολογία εξελίσσονται πολύ πιο γρήγορα από την αναγκαία παράλληλη εξέλιξη των πλαισίων ηθικής και δεοντολογίας για να ελεγχθεί η ροή και η χρήση του πλούτου των πληροφοριών που παρέχει το διαδίκτυο.

Υπάρχουν κίνδυνοι που σχετίζονται με το ιντερνέτ που...

Χριστούγεννα και μοναξιά….

Μοναξιά!
Και θα ζήσουμε αύριο Σάββατο την γέννηση του Θεανθρώπου, την Θεϊκή υπόσχεση για την σωτηρία του ανθρώπινου γένους…Καθώς γύρω από το Χριστουγεννιάτικο τραπέζι θα γευόμαστε τα ευλογημένα εδέσματα και τα πατροπαράδοτα γλυκίσματα, καθώς θα ανοίγουμε κάτω από το Χριστουγεννιάτικο δένδρο τα δώρα μας κάποιοι συνάνθρωποί μας, ίσως και μέσα στην ίδια μας την πολυκατοικία, θα βουλιάζουν πνιγμένοι στο βουβό, το ανελέητο αίσθημα της μοναξιάς τους….

Μοναξιά!
Φέρνει η λέξη δυναμικά στο προσκήνιο το...

Δείξε μου το κατοικίδιό σου….

Μια φορά και έναν καιρό, εκεί πιο πάνω στην «Αγγελάκη» ήταν μια μεγάλη αλάνα όπου κλωτσούσαμε τη μπάλα και παίζαμε κρυφτούλι, μακριά γαϊδούρα, τσανταλίνα-μανταλίνα και αμάδες…

Μια φορά και ένα καιρό είχαμε τους φίλους και τους κολλητούς να λέμε τα μυστικά μας, να μοιραζόμαστε χαρές που έτσι διπλασιάζονταν και λύπες που μειώνονταν επειδή τις βγάζαμε από το στέρνο μαζί με τα δάκρυα από τα μάτια..

Μια φορά και έναν καιρό….είχαμε!..
Γιατί τώρα πια όχι μόνο στην πάλαι ποτέ τη δικιά μας τη νυφούλα του Θερμαϊκού, την ανοιχτόκαρδη, γενναιόδωρη και τόσο φιλόξενη «φτωχομάνα» Θεσσαλονίκη, αλλά δυστυχώς σε ολάκερη την αγαπημένη και μοναδική μας ελληνική επικράτεια που άκουγε στο παρατσούκλι της «Ψωροκώσταινας» σε εποχές που οι Αθηναίοι έδεναν τα σκυλιά με τα…λουκάνικα, τώρα πια δεν έχουμε ούτε αλάνες, ούτε παρέες παιδιών, ούτε κρυφτούλι και κυνηγητό, ούτε φίλους …
Μας τύλιξε μια απέραντη μοναξιά!
Θεέ μου!…Τι κρίμα!

Θέλω να σταθώ στο μεστό νοημάτων θέμα της προσπάθειας κάποιων μοναχικών, και όχι μόνο, συμπολιτών μας να γεμίσουν τη μοναξιά του σύγχρονου Έλληνα με τη φιλοξενία ενός μικρού ζώου, ενός ψαριού, ενός φυτού στο σπίτι μας.

«Επικοινωνώ άρα…υπάρχω», έλεγε η παλιά μου εκπομπή στην ΕΡΤ-3 εκείνη που προσπαθούσε να μας θυμίσει ότι ο δρόμος προς τη μοναξιά είναι στρωμένος με υποσχέσεις για ανεξαρτησία, αυτοδυναμία, προσωπική επάρκεια και αποκοπή από τον ομφάλιο λώρο της…παρέας!... Με παράδοση, αμαχητί, στην καθολικά πλέον διαδεδομένη παρέα όχι με ανθρώπους και μικρούς εκπροσώπους της φύσης αλλά με τη σαγηνευτική μας τηλεόραση που τα κατάφερε να μας αποκοιμίσει, μοναχούς, στην εικονική πραγματικότητα μιας δήθεν, μιας αντικειμενικά ανύπαρκτης «παρέας…»

82,000 συνανθρώπους μας μετρήσαμε να ζούνε μοναχοί μόνο στο πολεοδομικό συγκρότημα της πόλης μας, της πάλαι ποτέ…φτωχομάνας! Για την Αθήνα, δεν τολμώ να αναφέρω τους αριθμούς γιατί είναι μαχαιριές στην ανθρώπινη καρδιά. Και η επαρχία μας, δυστυχώς, δεν πάει πίσω!
Μια γυάλα, ένα ενυδρείο, ένα μικρό ζωάκι σίγουρα δεν είναι τα πλέον επιθυμητά υποκατάστατα του φίλου, της παρέας.
Όμως θα το πω σε σας φίλες και φίλοι αναγνώστες που καμιά φόρα με κεκτημένη ταχύτητα και ανεξέλεγκτα στερεότυπα, εξισώνουμε τις γνωστές και δικαίως συχνά αντιπαθητικές φιγούρες της «κυρίας και του κυρίου» από το Κολωνάκι που βγάζουν βόλτα τον αζώρ και την μπουμπούκα…

Κάποτε λέγαμε, «δείξε μου το φίλο σου να σου πω ποιος είσαι». Τολμώ να πω δείξε μου το κατοικίδιο που διάλεξες για συντροφιά και θα σου πω ποιες ευαισθησίες σε διακρίνουν ως σύγχρονο άνθρωπο, πόσο κοντά θες να είσαι στη φύση εσύ και τα παιδιά σου, καθώς μπουχτίσαμε από άσφαλτο, πλακάκια πεζοδρομίου και, νοσταλγικά, θυμάσαι τις αλάνες, το κρυφτούλι, τις λάσπες στο δρόμο και τα σκυλιά που στην παλιά Αθήνα τα έδεναν με…λουκάνικα…

Δεν εννοώ να γυρίσουμε πίσω, αλλά τα κατοικίδια μας κρατούν στην πραγματικότητα της ζωής με σάρκα και οστά σε έναν κόσμο που γέμισε πλαστικά και εικονική πραγματικότητα ψηφιακής μορφής χωρίς…σάρκα και οστά, χωρίς τη χαρά και τον πόνο της ζωής και του θανάτου…
Ναι και του θανάτου, εάν τολμήσετε να ρωτήσετε αυτόν ή αυτήν που ο θάνατος τους στέρησε το αγαπημένο κατοικίδιο…

του Καθηγητή ΓΙΩΡΓΟΥ ΠΙΠΕΡΟΠΟΥΛΟΥ

Φαινόμενα αλλοτρίωσης στην ελληνική κοινωνία

Τι ακριβώς σημαίνει ο όρος αλλοτρίωση, ή αποξένωση, του ατόμου που ζει, λειτουργεί, εργάζεται και δημιουργεί ως μέλος μιας σύγχρονης τεχνολογικά αναπτυγμένης αστικοβιομηχανικής κοινωνίας; Σταχυολογώντας από την πλούσια πάνω στο θέμα αυτό βιβλιογραφία των κοινωνικών επιστημών μπορούμε να προσδιορίσουμε 5 πιθανές ερμηνείες του όρου αλλοτρίωση ή αποξένωση και συγκεκριμένα μπορεί να σημαίνει «αποδυνάμωση» ή πάλι «έλλειψη νοημάτων», ακόμη «έλλειψη αρχών ή ανομία» επίσης «απομόνωση ή μοναξιά» και τελικά «αποξένωση από τον ίδιο μας τον εαυτό.»

H αλλοτρίωση ως "αποδυνάμωση" ξεκίνησε από το έργο του Μαρξ και συνεχίζεται σήμερα. Στην μαρξιστική θεωρία το εργαζόμενο άτομο αισθάνεται αλλοτριωμένο μέσα στο καπιταλιστικό σύστημα διότι αποτελεί μια «ασήμαντη» για τον επιχειρηματία – «καπιταλιστή» μονάδα που δεν του επιτρέπεται να συμμετέχει στην λήψη αποφάσεων ακόμη και όταν αυτές αφορούν άμεσα την τύχη και το μέλλον του.

Η αλλοτρίωση ως... κατάσταση όπου το άτομο υποφέρει από «έλλειψη νοημάτων» αφορά στο γεγονός ότι στη σύγχρονη αστικο-βιομηχανική κοινωνία το μεμονωμένο άτομο αδυνατεί να κατανοήσει τις γοργά εναλλασσόμενες διαδικασίες, να αξιολογήσει και να εκτιμήσει σωστά όσα συμβαίνουν γύρω του.

Η αλλοτρίωση ως κατάσταση «ανομίας ή έλλειψης αρχών» πηγάζει από το έργο του Ντέρκχαϊμ. Σύμφωνα με αυτόν τον ορισμό η ραγδαία κοινωνική αλλαγή φέρνει το άτομο αντιμέτωπο με καταστάσεις στις οποίες οι ψυχοκοινωνικοί κανόνες του παιχνιδιού έχουν χάσει την ισχύ τους, τα παραδοσιακά πρότυπα συμπεριφοράς έπαψαν να καθορίζουν το πλαίσιο των διαπροσωπικών σχέσεων και το άτομο λειτουργεί σε κατάσταση σύγχυσης.
Η αλλοτρίωση ως «απομόνωση ή μοναξιά» αναφέρεται στα έντονα συναισθήματα του κατοίκου μιας σύγχρονης αστικοβιομηχανικής μητρόπολης που αν και περιστοιχίζεται από μυριάδες συνανθρώπους στο χώρο εργασίας στην πολυκατοικία, στους δρόμους και τα λεωφορεία αισθάνεται απομονωμένος, υποφέρει από έντονα συναισθήματα μοναξιάς.

Τελικά η αλλοτρίωση ως «αποξένωση από τον ίδιο μας τον εαυτό» ταυτίζεται με την απώλεια του νοήματος της εργασίας μας καθώς στην παραγωγική διαδικασία το άτομο προσθέτει με τον μόχθο της καθημερινής 8ωρης εργασίας του ένα πολύ μικρό κομμάτι στο τελικό προϊόν που δεν εντοπίζεται εύκολα.

Η σύγχρονη τεχνολογία μαζικής παραγωγής αγαθών και υπηρεσιών, βασισμένη στην ορθολογιστική κατανομή ανθρώπινου δυναμικού, μηχανημάτων παραγωγής και κεφαλαίου αφαίρεσε από τον μεμονωμένο εργαζόμενο την άντληση ικανοποίησης από την εργασία, από την δουλειά του, που συνήθως ερχόταν ως αποτέλεσμα της ολοκλήρωσης μιας πράξης που το αποτέλεσμά της ήταν χειροπιαστό, ένα ζευγάρι παπούτσια, ένα βάζο, κάποιο, οποιοδήποτε, χειροπιαστό αντικείμενο...

Μία από τις περισσότερο δραματικές διαστάσεις της αλλοτρίωσης του σύγχρόνου ανθρώπου είναι η γέννηση και εκδήλωση της ψυχοκοινωνικής
«απάθειας» δηλαδή της παθητικής αποδοχής του γεγονότος ότι τα μεμονωμένα άτομα αδυνατούμε να επηρεάσουμε τις διαδικασίες που χαρακτηρίζουν το κοινωνικό σύστημα .

Η "απάθεια" του νεο-Ελληνα - όχι μόνο κατοίκου της Αθήνας ή της Θεσσαλονίκης – αλλά και μικρότερων επαρχιακών πόλεων διαφαίνεται και σε κρούσματα ψυχοκοινωνικής παθολογίας όπως είναι η αύξηση της απρόσωπης και βάρβαρης μικρομεσαίας εγκληματικότητα αλλά και η ακραία δραματική περίπτωση όταν κάποιος μοναχικός συγκάτοικος στην πολυκατοικία μας πεθάνει χρειάζεται «να μυρίσει το πτώμα του» για να αντιληφθούμε οι υπόλοιποι - δήθεν γείτονες - ότι για τον άγνωστο αυτόν συνάνθρωπό μας έκλεισε η παρένθεση μιας ζωής…

του καθηγητή ΓΙΩΡΓΟΥ ΠΙΠΕΡΟΠΟΥΛΟΥ