Χώρα των ευνομούμενων και όχι των ευνοούμενων

Η μάχη του παλιού που πασχίζει να διατηρήσει τα κεκτημένα του, απέναντι στο καινούργιο που προσπαθεί να γεννηθεί, δίνει ουσιαστικά απάντηση στο ερώτημα: Τι Ελλάδα θέλουμε;

Η κοινωνική πολιτική με δανεικά ή αλλιώς το “Τσοβόλα δώστα όλα” έφερε τη χώρα σε αυτό το τέλμα.

Ένα ψευδεπίγραφο και ανύπαρκτο βιοτικό επίπεδο και ένα αντιπαραγωγικό μοντέλο που βασιζόταν στην κατανάλωση.

Κατά τη διάρκεια της δεκαετίας 1980, δεχτήκαμε τη συνειδητή απαρχή της υποβάθμισης της κρατικής κυριαρχίας προς χάρη της...

Σήμανε η Ελληνική υποχώρηση...

Βγαίνοντας για λίγο έξω από τον παρόντα χρόνο και επισκοπώντας την ιστορία μας - στο βαθμό που τη γνωρίζουμε τουλάχιστον - ως μια γραμμική εξέλιξη, θα διαπιστώσουμε ένα κοινό στοιχείο, με το οποίο δύσκολα μπορεί να διαφωνήσει κανείς. Για τις ανάγκες του άρθρου, θα προσπαθήσουμε να το περιγράψουμε σχηματικά.

Η Ελλάδα ανέκαθεν εκινείτο μεταξύ δύο πεδίων:

Το πρόβλημα της Ευρώπης είναι η ίδια η Ευρώπη

Οι Γερμανοί εθελοτυφλούν για άλλη μια φορά...
Οι Γερμανοί έχουν ήδη θέσει σε εφαρμογή το σχέδιο μιας νέας Ευρωπαϊκής Ένωσης. Μίας καθαρά γερμανικής εκδοχής της Ευρώπης. Με μέλη μόνο τους ισχυρούς. Ή τουλάχιστον έτσι πιστεύουν. Νομίζουν ότι την ώρα που έχει πιάσει φωτιά το χωριό, εκείνοι θα γλιτώσουν προφασιζόμενοι ότι ζουν σε ένα άλλο χωριό και όχι σε εκείνο που φλέγεται...

Οι Γερμανοί φαίνεται να σκέπτονται απόλυτα λογικά, αλλά κάνουν ένα σημαντικό λάθος: Το πρόβλημα δεν είναι ο μεσογειακός νότος. Το πρόβλημα της Ευρώπης είναι η ίδια η Ευρώπη. Μέχρι σήμερα η πολιτική απάντηση σε όλα τα προβλήματα ήταν η ευημερία, επειδή ακριβώς η Ευρώπη είχε τη δυνατότητα να αυξάνει τα κέρδη της με τις εξαγωγές των προϊόντων της. Ο κόσμος μας, όμως, μεταβάλλεται συνεχώς...

Νέες δυνάμεις αναδεικνύονται στον...

Μήπως ένας πόλεμος μπορεί να μας βγάλει από την κρίση;

Προβληματίζει το παράδειγμα του τελευταίου παγκοσμίου πολέμου, όπου οι Ηνωμένες Πολιτείες εισήλθαν σαν ο μεγαλύτερος χρεώστης και βγήκαν σαν ο μεγαλύτερος πιστωτής. Πόσο μάλλον που θυμίζει σε πολλούς ότι σήμερα οι ΗΠΑ είναι πάλι ο μεγαλύτερος δανεισμένος του κόσμου και η οικονομία περνά την μεγαλύτερη κρίση μετά τη δεκαετία του ΄30.

Πολλάκις στο παρελθόν, η καλύτερη διέξοδος σε μια οικονομική ή πολιτική κρίση αποδείχτηκε ένας πόλεμος. Η ιστορία έχει δείξει ότι σύντομες ή μακρές περίοδοι ειρήνης καταλήγουν σε έναν πόλεμο, όπου τα κοντέρ της ευημερίας μηδενίζουν και η τράπουλα της ισχύος ξαναμοιράζεται.

Είναι η συνέχιση της πολιτικής με άλλα μέσα, έλεγε ο φον Κλαούζεβιτς, είναι η συνέχιση της οικονομίας με άλλα μέσα θα μπορούσε να ισχυριστεί κάποιος άλλος.

Ο τρίτος παγκόσμιος...
Υπάρχουν, αυτή τη στιγμή, όμως... ενδείξεις παγκόσμιων αντιπαραθέσεων που μπορούν να υποστηρίξουν ότι είναι πιθανός ένας τρίτος παγκόσμιος πόλεμος; Κατηγορηματικά όχι... Όλες οι μέχρι στιγμής ενδείξεις συγκλίνουν ότι οι μεγάλες δυνάμεις του πλανήτη προσπαθούν να αντιμετωπίσουν τα προβλήματα με τη συνεργασία.
Η Κίνα χρειάζεται τις ΗΠΑ και την Ευρώπη για τις εξαγωγές της και η Ρωσία όλους, για να πουλάει πετρέλαιο και πρώτες ύλες. Ένας συμπληρωματικός κόσμος και όχι ανταγωνιστικός λοιπόν...

Υπάρχουν λόγοι που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε ένα γενικευμένο πόλεμο; Ναι... Κυρίως είναι η απόκλιση που υπάρχει μεταξύ της οικονομικής- πολιτικής ισχύος των ΗΠΑ και της στρατιωτική τους ισχύος.

Η οικονομία των ΗΠΑ βρίσκεται σε μια σταθερή καθοδική τροχιά φθοράς και μαζί της εξασθενεί και η πολιτική της επιρροή να επιβάλλει τις λύσεις που επιθυμεί στις διεθνείς εξελίξεις. Αντίθετα, από άποψη στρατιωτικής ισχύος οι ΗΠΑ παραμένουν ισχυρότατες με όλο τον υπόλοιπο κόσμο να υστερεί με μεγάλη διαφορά.

Σε 20-30 χρόνια η διαφορά αυτή μεταξύ της στρατιωτικής ισχύος θα έχει εξαφανιστεί. Φαίνεται λογικό λοιπόν, κάποιοι να σκεφτούν ότι είναι προτιμότερο, αν υπάρξει τρίτος παγκόσμιος πόλεμος που θα επανακαθορίσει επιρροές και γεωπολιτικές ζώνες, αυτός να γίνει σύντομα όσο η διαφορά ισχύος εγγυάται μια γρήγορη και εύκολη επανεπικράτηση. Θεωρητικώς λοιπόν από αυτή την άποψη ένας πόλεμος είναι πιθανός γιατί θα εξασφάλιζε τα μακροπρόθεσμα συμφέροντα των ΗΠΑ.

Από άλλη σκοπιά βέβαια για να γίνει πόλεμος χρειάζονται δυο και εδώ και πολλά χρόνια καμιά συμμαχία, πέραν κάποιων γραφικών εν δυνάμει «σάκων του μποξ» (βλέπε Τσάβες, Ιράν, Ταλιμπάν, Β. Κορέα) έχουν δείξει έστω και ρητορικά τέτοιες διαθέσεις. Μπροστά στη διαφορά ισχύος ίσως οι πιστωτές πειστούν να υποχωρήσουν ειρηνικά... Ίδωμεν...

Αφορμές για ένα πόλεμο υπάρχουν και θα υπάρχουν πάντα, είτε στο Ιράν είτε στην Κορέα είτε όπου άλλου προκύψει κάποια συνηθισμένη γεωπολιτική τριβή.

Κρίσεις και πόλεμοι...
Τα τελευταία χρόνια λοιπόν με την ένταση της οικονομικής κρίσης και την «θέα» του τεράστιου αμερικανικού χρέους, αυξάνεται ο αριθμός αυτών που πιστεύουν ότι σε παρόμοια αδιέξοδα στο παρελθόν ένα πόλεμος έχει βγάλει τους ισχυρούς από την δύσκολη θέση.

Μια διαφορετική αλλά ενδιαφέρουσα προσέγγιση του θέματος έκανε ο Paul B. Farrell αρθρογράφος του MarketWatch και συγγραφέας βιβλίων γενικότερου χρηματιστηριακού ενδιαφέροντος.

Ο Farrell λοιπόν, ούτε λίγο ούτε πολύ, πιστεύει ότι ο τρίτος παγκόσμιος πόλεμος είναι θέμα χρόνου να λάβει χώρα κάποια στιγμή μέχρι το 2020. Γράφει στο τελευταίο του άρθρο: "Ο πραγματικός λόγος για έναν πόλεμο...

Αν μετατοπιστούμε από τα διδάγματα της ιστορίας στα διδάγματα της ψυχολογίας θα κάνουμε κάποιες ενδιαφέρουσες διαπιστώσεις. Ξεχάστε την προπαγάνδα του Πενταγώνου. Ο τρίτος παγκόσμιος θα έρθει όχι γιατί θα μας επιτεθούν. Όχι γιατί οι τύποι που συχνάζουν στα τσάι-πάρτι και οι ρηγκανικοί αγαπούν τις κρίσεις. Όχι γιατί οι δεξιοί πιστεύουν ότι είναι γραμμένο στην αποκάλυψη, όχι γιατί οι συνωμοσίες του μεγάλου κεφαλαίου πιστεύουν ότι οι πόλεμοι είναι ευκαιρίες για οικονομική ανάκαμψη.

Ο τρίτος παγκόσμιος πόλεμος θα έρθει γιατί οι Αμερικάνοι αγαπούν τον πόλεμο. Είναι στη ψυχή μας, στα γονίδιά μας, στο αίμα στο DNA μας, στην πολιτιστική μας μυθολογία. Βαθιά στη ψυχή μας είμαστε άπληστοι για εμπορικούς και κερδοσκοπικούς πόλεμους, αγαπάμε τους πόλεμους.

Ο τρίτος παγκόσμιος θα έρθει γιατί η Αμερική χρειάζεται ένα πόλεμο για να αποδείξει ότι είναι ο «βασιλιάς του λόφου», η μοναδική υπερδύναμη του κόσμου. Γιατί δεν θέλουμε να πέσουμε σε δεύτερη θέση μετά την Κίνα ή τον υπόλοιπο κόσμο. Ξεχάστε τους οικονομικούς, πολιτικούς και ιδεολογικούς λόγους. Είναι το αρσενικό ΕΓΩ μας που θα τον προκαλέσει...

...Οι άνθρωποι είναι εξαρτημένοι από φαινόμενα όπως η απληστία, η επιτυχία και ο πλούτος. Το περισσότερο δεν είναι ποτέ αρκετό. «Αυτό που μας διδάσκει η ιστορία είναι ότι πάντα υπάρχει ο πειρασμός να υπερβούμε τα όρια.

Οι ηγέτες πάντα υπερβαίνουν τα όρια, όπως ο ακριβώς οι τζογαδόροι δεν μπορούν να πάνε στο σπίτι πριν τα χάσουν όλα. Ένας σύμβουλος του προέδρου Νίξον ο Κέβιν Φίλιπς είχε γράψει στο βιβλίο του Πλούτος και Δημοκρατία «Οι περισσότεροι μεγάλοι λαοί, στην κορύφωση της οικονομικής τους ενδυνάμωσης, γίνονται αλαζονικοί και προκαλούν μεγάλου πόλεμου με υπέρογκα κόστη. Σπαταλούν τεράστιους πόρους και δημιουργούν τεράστιο χρέος και καταστρέφονται»...

Μικρός πόλεμος
Μπορεί ο Φάρελ να υπερβάλλει καθώς τα μέχρι τώρα δεδομένα δεν συνάδουν για ένα τρίτο παγκόσμιο προ των πυλών, αλλά δεν συμβαίνει το ίδιο και για κάποιον μικρό περιφερειακό πόλεμο με το Ιράν να βάζει την πρώτη υποψηφιότητα.

Οι πόλεμοι στο Ιράκ παρουσιάζουν πολύ ενδιαφέροντες συνδυασμούς με τους χρηματιστηριακούς και οικονομικούς κύκλους των αντίστοιχων περιόδων.
του Κώστα Στούπα στο capital

Έχουμε μάθει να θέλουμε τις θυσίες των… άλλων

Και τώρα; Τώρα που τα πράγματα φτάνουν στο απροχώρητο θα υιοθετήσουμε την άποψη πως πρέπει να γίνουν θυσίες προκειμένου να επιβιώσουμε. Αλλά πάλι θα εννοούμε τις θυσίες των άλλων. Ο πρόεδρος της Ένωσης Δικαστών και εισαγγελέων ανακοίνωσε πως ο κλάδος, (από τους πιο καλά αμειβόμενους) δέχεται πάγωμα των μισθών αλλά σε καμιά περίπτωση μείωση. Λίγο πολύ, κάτι τέτοιο εννοούν όλοι , όταν μιλούν για την κρίση. Και βέβαια υπάρχει η άποψη (καθ όλα σωστή νομίζω) πως την κρίση δεν την δημιούργησαν οι εργαζόμενοι και δεν γίνεται να την πληρώσουν αυτοί. Συμφωνώ. Την κρίση την δημιούργησαν γιάπηδες, λαιφστυλάδες, γκουρού και φωτεινοί παντογνώστες της ευημερίας.

Αν μια κυβέρνηση θέλει να αντιμετωπίσει την κατάσταση, και αν πολύ περισσότερο θέλει να έχει κοινωνική συναίνεση, πρέπει να δείξει αξιοπιστία. Δηλαδή να αποδείξει πως η επίκληση της άσχημης κατάστασης δεν γίνεται για να πληρώσουν για μία ακόμη φορά οι ίδιοι. Τα χαμηλά και μη κρυφά εισοδήματα.

Πριν από μέρες, έγινε η... σχετική επικοινωνιακή ανακατωσούρα με την“ανακάλυψη” για τους “φτωχούς” γιατρούς του Κολωνακίου. Γιατροί με ενοίκια ιατρείου μερικών χιλιάδων ευρώ που δήλωναν εισοδήματα ανειδίκευτου εργάτη. Πόσοι τέτοιοι υπάρχουν σε όλα τα επαγγέλματα; Πότε θα πληρώσουν; Σε μια ευρωπαϊκή χώρα του 2009, οι σύγχρονοι τσιφλικάδες της Θεσσαλίας κάνουν μηδενική φορολογική δήλωση. Και ο υπάλληλος γραφείου φορολογείται γιατί δεν μπορεί να κρύψει εισόδημα. Το κράτος, οι κυβερνήσεις αν θέλετε το ανέχονται. Γιατί απλώς ο Θεσσαλικός κάμπος και οι “ευαίσθητες” πολιτικά ομάδες των κακομαθημένων επιδοτούμενων, που έκαναν τα κονδύλια για τις αναδιαρθρώσεις καλλιέργειας 4επί 4, είναι αυτοί που μετακινούμενοι βγάζουν κυβερνήσεις.

Σε μια χώρα που η ίδια η εφορεία εκβιάζει λέγοντας “δώσε αυτό το ποσό για περαίωση αλλιώς θα σου κάνω έλεγχο”, δηλαδή τη δουλειά της, τι περιμένει κανείς; Το 98% των Ελλήνων πιστεύει πως υπάρχει στη χώρα διαφθορά. Δηλαδή ποιος διαφθείρει και διαφθείρεται, το άλλο 2% ; Η ενοχή των κυβερνήσεων, τα λαμόγια αν θέλετε επί το λαϊκότερο, υπάρχουν γιατί παίρνουν άδεια από την μικρή συνενοχή που βολεύει τον καθένα μας. Η Ελλάδα δανείζεται και ξαναδανείζεται, όχι να δημιουργήσει υποδομές ή σύγχρονη υπόσταση αλλά για να καλύψει μια συνεχή ανάγκη σε διασπάθιση χρήματος και ψευδείς ανάγκες.

Επί δεκαετίες ζούμε με δανεικά και πράγματα που δεν δικαιούμαστε. Μια χώρα παραδομένη στον μεγαλοϊδεατισμό της ευημερίας και στην μικρότητα των στόχων. Δίπλα σε ένα παρασιτικό κράτος δημιουργήσαμε τις παρασιτικές μας αντιλήψεις. Βαφτίσαμε τις φυσικές δυσκολίες της ζωής, την καθαρή επιβίωση ,πίεση. Και την υπευθυνότητα ψυχαναγκασμό. Δημιουργήσαμε στα παιδιά μας την ανάγκη να ζούνε με 3.000 ευρώ τον μήνα, όταν στην καλύτερη των περιπτώσεων θα παίρνουν 700.

Και ξαφνικά ο οικονομικοκοινωνικοψυχολογικός κόμπος έφτασε στο χτένι. Εκ των πραγμάτων πρέπει να τον λύσουν αυτοί που κυβερνούν. Και χρειάζεται κοινωνική συναίνεση. Σίγουρα σε όλα αυτά υπάρχει το πρωτεύων και το δευτερεύων. Αυτοί με την βασική ευθύνη και οι υπόλοιποι με την παράγωγη. Όσοι χρωστούν στο ΙΚΑ δισεκατομμύρια και οι άλλοι με μια οικοδομή. Οι μετρ της παραοικονομίας και τα γκαρσόνια της κακής οικονομίας. Ας ξεκινήσουν λοιπόν από το πρωτεύων για να δημιουργήσουν την αναγκαία κοινωνική συναίνεση. Την αξιοπιστία που πρέπει να έχει μια κυβέρνηση η οποία καλείται να λύσει το πιο σοβαρό πρόβλημα στη χώρα μετά την μεταπολίτευση. Το να ξεκινήσει με αυτούς που έχουν και πρέπει να συμβάλουν είναι δύσκολο ως πολιτική απόφαση. Είναι τέτοια η παγιωμένη αντίληψη που μάλλον στο μυαλό των υπουργών θα φαντάζει κάτι σαν επανάσταση και ας είναι το αυτονόητο. Αφού λύσουν την δυσκολία του μυαλού τους, μπορούν να προχωρήσουν σε αυτό που πραγματικά είναι δύσκολο. Στον επαναπροσδιορισμό της χώρας, των αξιών και των οικονομικών μεγεθών. Στο κονταροχτύπημα με τις πιο παράλογες αντιλήψεις βολέματος, διαφθοράς, κενού ευδαιμονισμού και ουσιαστικού παραγοντισμού. Γιατί έχουμε μάθει να θέλουμε τις θυσίες των… άλλων. Επειδή ακριβώς, όλοι δεν θυσιάζονται το ίδιο σε αυτή τη χώρα.
Κώστας Βαξεβάνης